MIJN NAAM IS NIET MIJN NAAM

2013MATTI_JAC 001.jpg
Tekening: Jan Van den Eynden

Tijd voor echte genealogie, heel wat moeilijker en delicater om over te schrijven dan over ‘geestelijke verwantschappen’. Mijn naam is mijn naam niet. Ik heb het daar al eerder over gehad, niet in de zin van Rimbaud dat ik een ander(e)ben, of van Fernando Pessoa met zijn vele heteroniemen. Wat ik bedoel is dat ik – vaak – niet de naam van de ‘vader’ draag.  Voor een deel is mijn reële afstamming matrilineair: mijn vaders naam was niet de naam van zijn vader maar van zijn moeder. Mijn vader heette Mathieu Brouns, met zoals in Russische romans veel variaties op zijn voornaam. Brouns was de familienaam van zijn ongehuwde moeder. Ondanks veel navragen en opzoeken heb ik nooit kunnen achterhalen wie zijn vader – en mijn grootvader – was. Misschien een boer, misschien een soldaat, misschien een baron. Dat laatste is zeker een mogelijkheid omdat mijn grootmoeder – die al overleden was toen ik geboren ben – als dienstbode op een kasteel heeft gewerkt. Maar het kan net zo goed een stalknecht zijn geweest. Dat een man nooit weet of hij wel de echte vader van zijn kinderen is, was al een belangrijk thema in de toneelstukken van August Strindberg. Sindsdien is er inzake vaderschap wel een en ander veranderd.
Aanvankelijk heette ik net zoals mijn vader Mathieu Brouns. Sinds de jaren des onderscheids heb ik het bijna altijd moeilijk gehad met zowel de voornaam als de familienaam. Waarom toch had ik dezelfde naam? Toen ik ontdekte dat mijn vader een ‘natuurlijk’ kind was, werd het voor mij nog ingewikkelder. Toch is er ook een korte periode geweest dat ik trots was op die afstamming, en wel in de periode dat ik een voorstander was van het matriarchaat, een feminist zo je wilt.
2013vader 001 (3).jpg
Kaart van krijgsgevangene van mijn vader, Mathieu Brouns.

De familienaam kon ik niet zomaar verwerpen; voor alles wat officieel is gebruik ik hem nog altijd. Mijn voornaam pasten mijn ouders zelf aan: al gauw gingen ze mij Mathi noemen in plaats van Mathieu, om toch een onderscheid te maken. Waarom hadden ze me dan niet meteen bij mijn geboorte een andere voornaam gegeven? Marcel, Arthur of Gustave, of iets dergelijks?
Ik was als kind wel al tevreden met die ‘nieuwe’ voornaam, maar omstreeks mijn vijftiende veranderde dat. Eerst ging ik me Matty noemen, omdat dat Engelser klonk – Engels, de taal waar ik verliefd op geworden was door de popmuziek, vooral door de teksten van Neil Sedaka en Bob Dylan. Later veranderde ik hem om mij nu onbekende redenen in Matti. Ik vermoed dat ik de y achteraan meer bij een hond vond passen – of hield het verband met mijn toenemende afkeer van wiskunde met de eeuwige x en y?  Maar Matti… Wat een originele voornaam, vond ik! De familienaam liet ik zoveel als mogelijk achterwege. Toen ik ongeveer twintig was ontmoette ik een Fin die ook Matti heette. In Finland heten alle mannen Matti, zei hij. Ik was een beetje teleurgesteld, maar treurde niet want in dezelfde periode ontdekte ik het stuk van Brecht, ‘Herr Puntilla und sein Knecht Matti’. Fijn dat ik een ‘held’ was, maar ik was nog liever een heer geweest dan een knecht. Later, op reis in Finland, stelde ik vast dat maar de helft van de mannelijke bevolking Matti heette. Er waren ook nogal wat Aki’s e Henri’s en dergelijke. Matti had me maar de halve waarheid verteld.

In 1995 na heel veel twijfel aan mezelf en zelfhaat (vervlochten met de afkeer van die vreselijke naam) koos ik resoluut voor een pseudoniem: Martin Pulaski. Het probleem was echter dat al mijn vrienden, kennissen en collega’s me als Matti Brouns kenden. Hoe kon ik hen ertoe brengen me voortaan als Martin Pulaski te begroeten? Onbegonnen werk.
Zo komt het dat ik sindsdien twee namen heb, een officiële en een ondergrondse – de eerste zoals ik al schreef toebehorend aan de bureaucratie, de tweede aan mijn verbeelding en aan alles wat artistiek is in mijn bestaan. Sinds internet en vooral de sociale netwerken, mijn blog, flickr, myspace, facebook en zo meer, is Martin Pulaski een openbaar bestaan gaan leiden, terwijl Brouns alleen nog maar voorkomt op allerlei documenten (belastingbrief, rekeninguittreksels, et cetera). Matti zonder meer ben ik voor mijn vrienden en dat zal nu wel nog een tijd zo blijven.

Ongetwijfeld is dit bijzonder interessant materiaal voor psychoanalytici en wellicht nog veel meer voor mensen die overal op zoek gaan naar onthullingen. Aangezien heel mijn leven in mist gehuld is en het – zoals vandaag in deze streken – altijd stormt om mij heen en overal waar ik kom de bliksem inslaat, aangezien ik overal waar ik vertrek verschroeide aarde achterlaat, aangezien ik toch ook meestal onzichtbaar ben, en aangezien zeker wat en wie ik ben voor velen een raadsel is, betekenen deze woorden weinig, en is er nog steeds even weinig onthuld. Of heb jij, lezer, geen geheimen dan?

barcelona0009

MISKEND (HISTOIRE À SUIVRE)

georggrosz.jpg
Georg Grosz, Straat in Berlijn, 1931

In een kleine kunstgalerij in T. had hij, nadat de meeste genodigden waren vertrokken en hij zich voldoende moed had ingedronken, een gesprek met Irina Vega,  een kunstenares die hij bewonderde en die hij zelfs als een vriendin beschouwde, al wist hij niet zeker of dat wederzijds was.  Ze zei dat ze zich miskend voelde.  Je hebt zelf gezien hoe weinig mensen zijn komen opdagen, zei ze. En ze zijn nauwelijks geïnteresseerd in mijn werk. Ze komen voor de chablis, of om elkaar nog een keer terug te zien en herinneringen op te rakelen aan vroegere tijden, toen alles zoveel beter was. Terwijl het zo duidelijk is dat niets beter was en ook niets beter wordt. Je zou eens moeten weten hoe erg ik die onverschilligheid vind. Als ik mijn naam in google intik verschijnt er nauwelijks iets. En dat terwijl ik hier toch tentoonstel. Is mijn werk dan niet goed? Ik ben zelfs jaloers op jou, Martin Pulaski, mijn vriend.

Ach, zei hij, op mij moet je niet jaloers zijn. Ik voel me wellicht net zo miskend als  jij, ook al kom je mijn naam vaker tegen op internet. Is dat trouwens wel zo?  Nu ja, ik ken het gevoel – het doet veel pijn. Vooral als je al die opgeblazen nitwits  in de media en elders bezig ziet, mensen die niets dan onzin vertellen of, erger nog, de wereld lelijk maken met hun zogenaamde kunst – en hoe die dan bewonderd worden, aanbeden zoals vroeger de heiligen… Het is om bitter van te worden. Maar leggen we ons daar bij neer? Zelf heb ik nooit roem gezocht, al schrijft mijn oude vriend Guido me dat ik als achttienjarige altijd in het centrum van de belangstelling wilde staan, en voortdurend door vrienden omringd was. Misschien wilde ik toen wel nog beroemd worden, maar dat is lang geleden. Nu volstaat het dat ik door een paar verwante zielen erkend word. Of dat het geval is betwijfel ik. Ik denk dat jij mijn werk goed vindt. Voor de rest weet ik het niet. Ik heb zogenaamde vrienden, die zelf schrijven en veel lezen, die nooit iets zeggen over mijn gedichten of over wat dan ook van mij. Behalve jij is er maar een persoon die me recent heeft gezegd dat hij mijn werk heel goed vindt, en dat is Marcel. Misschien vergeet ik nu iemand. Ik troost me met de gedachte dat jij er bent.

De kunstenares  zag er moe en droef uit, maar bleef toch luisteren naar wat een monoloog was geworden. Hij was nu goed op dreef. Dat was uitzonderlijk en kwam doordat hij al lang alleen was. Hij had al weken met niemand meer gepraat. Niets anders had hij gedaan dan gedichten geschreven, wat op facebook rondgehangen en melancholische muziek beluisterd.  Irina Vega maakte grote figuratieve schilderijen. Op veel doeken waren toeristen te zien, die op soldaten leken, terugkerend van het slagveld, zwetend en bloedend, soms verminkt. Haar werk deed hem aan dat van Georg Grosz, Max Beckmann en Francis Bacon denken, maar het was anders, het was van zijn tijd, wrang en lusteloos. De liefde zat – bijna verborgen – in sommige details, een vuurrode bloem, een straatlantaarn op een promenade, een mandoline in de handen van een straatmuzikant. Al de rest was doodstrijd. Hij vond het geweldig en zei haar dat ook. Hij vond het echter bijzonder moeilijk te verwoorden hoe goed hij haar doeken vond en waarom. Alle predicaten die naar het kwalitatieve verwijzen maken een uitgebluste, muffe indruk. Er valt niets origineels te zeggen over een origineel kunstwerk. Het enige wat je kunt doen is stotteren, of een gedicht schrijven.

Wat ons ontbreekt, zei hij, is de gave of de capaciteit om in het daglicht te gaan staan, om anderen ervan te overtuigen hoe goed we wel zijn. We zijn trots en bescheiden tegelijk, en dat maakt ons verdrietig en bitter. Of heb ik het alleen maar over mezelf?

Ik weet niet of ik zo bescheiden ben, zei Irina. En evenmin of ik trots ben. Ik ben vooral moe, uitgeblust, maar dat gaat wel weer over. Je weet dat ik wel vaker van die donkere momenten heb. Eens lekker slapen en ik ben wel weer opgemonterd. En als dat niet helpt moet ik maar gaan dansen. Dansen is het beste medicijn. Dansen en werken. En vooral niet met die twitterende nitwits van jou in mijn hoofd zitten.

PULASKI SKYWAY

PULASKI_SKYWAY 2

Ik ben op zolder nog eens gaan snuffelen in oude familiearchieven. Zo heb ik nu pas ontdekt dat in de Verenigde Staten in de staat New Jersey een bijzonder mooie brug naar een van mijn meer avontuurlijke voorouders werd genoemd, en wel de Pulaski Skyway. Terug op mijn kamer heb ik via google even gecheckt of deze informatie wel klopt. En ja hoor, in Wikipedia wordt de brug uitvoerig beschreven.
In mijn verbeelding zie ik Bruce Springsteen over de Pulaski Skyway racen, op weg naar de Queen of the Supermarket. En waar niet nog allemaal naartoe… De luchthaven in Newark misschien, zijn koffers gepakt voor een weekje in het lieflijke Brussel.

Met dank aan Michael Baker voor de inspiratie.

 

RONETTE PULASKI IN TWIN PEAKS

Ronette Pulaski

 

 

 

 

 

 

 

Hierboven ziet u een afbeelding van het personage Ronette Pulaski in de serie Twin Peaks. De echte naam van de actrice is Phoebe Augustine, tenzij dat ook een pseudoniem is. Ronette Pulaski is geen belangrijk personage in Twin Peaks, maar de scène waarin het meisje plots opduikt op de spoorwegbrug is hoogst indrukwekkend, wat veel te maken heeft met de dramatische muziek van Angelo Badalamenti. Van Phoebe Augustine heb ik later nooit meer iets gehoord. Voortaan wil ik mijn mond houden over Ronette Pulaski.

CASIMIR PULASKI DAY

sufjan stevens,pulaski,namen,muziek,popcultuur,soul,kkk,david lynch,twin peaks,laura palmer,martin pulaski,casimir pulaski,jerry wexler,pop,ronette pulaski,loser,danny and dusty

Martin Pulaski is de naam voor een ‘vrijer’ ego, voor iemand die kan schrijven als een strijder, voor iemand die minder belast is door mislukking en verleden. Ik heb de familienaam, zoals ik hier al eerder meedeelde, uit David Lynch’ Twin Peaks. In de eerste afleveringen van de serie komt een Ronette Pulaski voor, een meisje dat samen met Laura Palmer in donkere avonturen is verwikkeld. Ze wordt in tegenstelling tot Laura Palmer niet vermoord, maar wel zwaar toegetakeld; in de serie zie je gelukkig alleen maar de resultaten van het geweld, die zijn al erg genoeg. Ronette Pulaski is duidelijk een slachtoffer. Waarom heb ik die familienaam dan gekozen? Als een vorm van masochisme? Misschien. Hij klopt alvast niet bij het imago van een strijdend schrijver, wel bij dat van een loser. The king of the losers, zoals Danny & Dusty zingen.

In de memoires van producer Jerry Wexler, Rhythm and the Blues: A Life in American Music, las ik een anekdote over de Dixie Flyers, een groepje zwarte en blanke soulmuzikanten dat in het stadje Pulaski in Tennessee aankomt. Om de spanning wat op te voeren voegt Jerry Wexler eraan toe dat in dat oord de Ku Klux Klan werd opgericht. Gevolg: gemengde gevoelens bij de band, of wat dacht je. Dat deed mij wel even schrikken. Stel je voor dat ‘mijn lezers’ zouden denken dat ik de naam Pulaski om die reden had gekozen. Ik ben dan maar wat gaan googelen (Google bestond nog niet lang). Het verhaal over de KKK klopte. Overigens is het stadje genoemd naar een Poolse generaal Pulaski, die de Amerikanen bijgestaan heeft in hun onafhankelijkheidsstrijd tegen de Britten. Elke jaar wordt er een Pulaski Day Parade gehouden. Het stadje doet er ongetwijfeld alles voor om van zijn kwalijk imago uit het verleden af te geraken. Inmiddels is als ik me niet vergis Pulaski Day een feestdag voor de hele Poolse gemeenschap in de Verenigde Staten.

Waar Martin vandaan komt weet ik niet, het is waarschijnlijk gewoon een vervorming van mijn voornaam, Matthias. Ik heb lang geleden ook wel een goede vriend gehad die Martin heette, maar iedereen noemde hem Tinke. Ik heb bovendien enkele ‘helden’ die Martin heten: Martin Scorsese, Martin Heidegger en vooral Martin Luther King.Om mijn schuldgevoel helemaal weg te nemen is er de schitterende song Casimir Pulaski Day van Sufjan Stevens.

Foto: de onovertroffen zangkunstenaar Sufjan Stevens.

HOE VOORZICHTIGHEID TOT CHAOS LEIDT

pulaski,namen,chaos,naamgeving,waarheid,leugen,hunter thompson,pseudoniem,ronette pulaski,onthullingen,baltasar gracian,john wesley hardin,tim hardin,pop,popcultuur,junkie,fictie,maskerade,bob dylan

“All these people that you mention
Yes, I know them, they’re quite lame
I had to rearrange their faces
And give them all another name.”
Bob Dylan, Desolation Row.

Gemaskerd ga ik door het leven. Een gemaskerde die de waarheid spreekt en om bestwil of voor de literatuur enkele fraaie leugens vertelt. Net zoals de verteller in Bob Dylan’s Desolation Row vertel ik mijn verhaal eerlijk maar verander ik de namen. Ook mijn naam. Ik ben niet ik. Je est un autre. Noem mij maar Martin Pulaski. Die geschiedenis is al bekend. Die moet ik hier niet nog eens herhalen. Ook over de verwanten Casimir en Ronette Pulaski doe ik er vandaag het zwijgen toe. Je mag me altijd komen vertellen wie ik werkelijk ben. De waarheid die geen waarheid is aan het licht brengen. Want wat betekent een naam, tenslotte? Er staat wel geen prijs op mijn hoofd. Je kunt er niets mee winnen.

Bij de naamgeving in deze weblog denk ik aan de wijze woorden van Hunter Thompson: “Her name is Gail, but for vaguely legal reasons we will have to call her Jane. If I called her Gail we would have a lot of bitching from Lawyers.” Dat schreef Thompson in zijn autobiografie, Kingdom of Fear. Die titel is zijn naam voor de Verenigde Staten. Naar het mij voorkomt de enige juiste naam voor dat land. Maar dat terzijde opgemerkt. Ik noem Agnes Laura. Soms heet ze opeens Daphne. Ik vind dat niemand moet weten dat de naam van Agnes Agnes is. Dat doet niets terzake; het verandert niets aan mijn verhaal. Soms noem ik Agnes Daphne. Soms noem ik Laura Daphne. Je weet maar nooit, je moet altijd op je hoede zijn. Paranoïde mensen zijn zelfs niet voorzichtig genoeg. Satan is real, zingen the Louvin Brothers. Natuurlijk is satan reëel. Satan en de dood dansen samen rock & roll. Ze spuwen op de graven van onze dierbaren. Je moet al veel lef hebben om zelf je rock & roll schoenen aan te trekken, want zij zijn afgunstig als Griekse goden. Satan en de dood. Ook daarom verander ik de namen en vervorm ik de gezichten. Maar vooral voor een instelling die nauw met die twee reële niet-zijnden samenhangt: justitie. Een naam veranderen is niet liegen, het is voorzichtig zijn. Baltasar Gracian schreef een heel boek over de kunst van de voorzichtigheid, maar over namen geven vergat hij raad te geven. In zijn tijd bestonden natuurlijk nog geen weblogs. Dat zal de reden zijn. En de meeste hovelingen, zijn publiek, waren te vadsig om boeken te schrijven. Er waren wel uitzonderingen maar die belandden toen meestal op de brandstapel. Denk maar aan Giordano Bruno. Op het piazza Campo dei Fiori in Rome staat een mooi standbeeld van hem. Maar ik denk dat hij liever geen beeld had gehad als ook die publieke verbranding hem bespaard was gebleven.

Je moet zo waarachtig mogelijk zijn, maar jongens, wees vooral voorzichtig. Mag ik erop wijzen dat ik in tegenstelling tot de verteller van Bob Dylan niet alle namen verander. Wist je trouwens dat Dylans John Wesley Harding, een notoire boef uit het wilde westen, in werkelijkheid John Wesley Hardin heette? Een klein verschil, maar wel een verschil, vooral omdat Dylan meestal het omgekeerde doet: de G weglaten. Tim Hardin beweert dat hij een afstammeling is van de outlaw, maar dat schijnt een leugen te zijn. Tim Hardin was een junkie en een van de beste songschrijvers die ik ken. Zijn Lady Came From Baltimore is autobiografisch. I was there to steal her money.
Ik verander alleen de namen als ik denk dat het nodig is. Om mensen die ik graag zie in bescherming te nemen, bijvoorbeeld. Maar soms gebeurt het dat ik niet anders kan dan mijn vrienden opnieuw hun ‘ware’ naam geven. Mijn muze of wat het ook moge wezen gebiedt me dat dan. Muss es sein? Es muss sein.

Conclusie van die hele naamgevingbusiness is dat ik er niet meer wijs uit raak. Het zal een illustratie van de chaostheorie zijn. Of eerder omgekeerd, want de chaostheorie is niet chaotisch. Ik aanvaard de chaos, maar ik heb het er moeilijk mee. Mijn boeken staan allemaal mooi alfabetisch op naam. Allemaal? Ik overdrijf. Dat van Hunter Thompson niet, bijvoorbeeld.

Foto: Martin Pulaski