GIFTIGE LUCHT

weekend

Een jaar geleden noteerde ik een klacht die nu best wat luider mag gaan klinken. Elke dag zonder heel precieze maatregelen van de beleidsmakers is een verloren dag, een dag die ons dichter bij een globale noodtoestand brengt.

Ons wordt aangeraden om een maand lang geen alcohol te drinken. Om voldoende te bewegen. Om veel groenten en fruit te eten. Om niet te roken of ermee te stoppen. Om aan veilige seks te doen. Om opgewekt door het leven te gaan. Om niet te klagen. Om tevreden te zijn. Om de dag te plukken. Maar dat allemaal in giftige, verstikkende uitlaatgassen van auto’s, salariswagens, vrachtwagens, grootschalige industrie… In een milieu dat ons de adem beneemt, dat ons ertoe dwingt onze dagen hoestend in onze kamers door te brengen. Verlangend naar elders, naar een paradijs dat voorgoed verloren lijkt te zijn.
En elke dag zijn de eindeloze files er weer en elke dag zeggen de politici die we verkozen hebben er iets aan te zullen doen. Terwijl zij, dezelfde vuile lucht inademend, de andere kant uitkijken, in de richting van aanzuigeffecten, van economische groei, van winstmarges, van de eigen Vlaamse aard. Het lijkt wel alsof niemand van hen er iets aan wil doen. Terwijl het voor velen onder ons al te laat is. Maar voor de kinderen, voor de kleinkinderen misschien toch nog niet?

Het credo dat het allemaal bij jezelf begint heb ik wat te vaak gehoord en ik heb er zelfs wat te vaak naar geluisterd. Na al die jaren weet ik dat het geen individueel probleem is, tenzij je doelbewust en met grote onverschilligheid voor de anderen de precaire toestand verergert. Het is een mondiaal probleem dat dringend moet worden aangepakt. De beleidsmakers die door ons verkozen zijn, moeten dat doen en als ze niets doen moeten we ze ter verantwoording roepen. Zelf zijn wij uiteraard geen passieve wezens: wij kunnen de juiste dingen doen en ons voorbeeldig gedragen. Daarom geef ik toe dat de enkeling, hoe machteloos hij ook mag wezen, net zo goed een rol kan spelen. Ik probeer niet in wij/zij te denken. Maar soortgenoten die op hun eentje in hun salariswagens onze steden ’s morgens binnenrijden en er ‘s avonds weer uit, lijken mij toch een klein beetje medeverantwoordelijk voor onze ziekmakende lucht? En politici die dit niet als prioriteit nummer één beschouwen zijn al net zo verantwoordelijk.
Wat mezelf betreft: ik heb geen auto, ik heb zelfs geen rijbewijs. Mijn vrouw heeft al evenmin een auto. Toen ik jong was liftte ik wel af en toe, maar in die dagen was ik nog naïef. Al vele jaren maak ik voor al mijn verplaatsingen gebruik van het openbaar vervoer. Het enige wat ik ‘verkeerd’ doe is een tweetal keer per jaar een vliegtuig nemen (maar al heel lang niet meer buiten Europa) en dat doe ik omdat ik aan de vuile stad die Brussel is soms moet ontsnappen en omdat ik de al te dure treinreizen niet kan betalen van mijn klein pensioen.

Ik begrijp niet dat sommigen onder ons zich ergeren aan mensen met een doek op hun hoofd en met een niet-Vlaamse naam, terwijl we met z’n allen kapotgaan van de smog. Dat is wij/zij, dat geef ik toe. Soms sta ik lang te wachten aan een kruispunt tot de verkeerslichten voor de voetgangers groen worden. Dan zie ik bijna alleen maar wagens met slechts een bestuurder en geen passagiers voorbijrijden. Eindeloze files met eenzame mensen alleen in hun traag bewegende blikken dozen. Als ze dan toch zo graag rijden, waarom dan niet met zijn vieren of vijven? Is dat niet veel gezelliger?

Maar nogmaals: de grootste verantwoordelijkheid ligt bij de beleidsmakers, zij moeten zorgen voor degelijk en frequent openbaar vervoer. Zolang dat er niet is zullen maar weinigen van ons van hun wagen naar het automuseum brengen. Zolang dat er niets is wordt de lucht die wij inademen met de dag giftiger.

weekend 2

Afbeeldingen: Week-end, Jean-Luc Godard, 1967

 

LAURA’S EPILEPSIE

epilepsie,rousseau,ziekenhuis,stendhal,parma,mazzy star,belgie,ziel,psychoanalyse,val,beth orton,geliefde,verlangen
Agnes Anquinet door Martin Pulaski

Het eerste lied dat iTunes vanavond voor me selecteert is Give You My Loving van Mazzy Star. Het gaat over absolute liefde, liefde tegen beter weten in. Toeval? Ik wil niet meer geloven in toevalligheden. Ik wil nergens in geloven. Ook niet in de val, en evenmin in de hoogmoed die voor de val komt. Ik ben niet hoogmoedig, maar ik zal toch wel vallen, zoals iedereen. Maar ik geloof niet in de val, in die verdomde metafoor. In mijn hoofd dwarrelt alles. Alles dwarrelende zwarte sneeuw. Alsof het van de honger zou zijn. Maar dat hebben we niet, honger. Een kap op je hoofd, tegen beter weten in. Ja, want geen kap is tegen fijne stofdeeltjes bestand. Geen kap tegen de alledaagse dramady. Devil Was An Angel is ook niet slecht gekozen. Dat is het tweede lied dat voor me wordt gespeeld. Zelf kies ik niet meer. Ik laat het aan automaten over om mijn val door gepaste muziek te laten begeleiden. Beth Orton is dat. I’ll take the plane to Madrid. Dat zou ik ook willen doen, met mijn geliefde, die nu te slapen ligt. Mijn engel en duivel. Kon ik maar alles vertellen! Maar dat wil ik niet. Ik wil mijn ziel niet blootleggen. Of toch wel, die van mij wel, in navolging van Rousseau, dat heb ik hier al gezegd. Maar ik wil de zielen van degenen die ik liefheb niet blootleggen.

Wat vandaag gebeurd is, is al vaker gebeurd. Een medische val. Onderzoeken, scans, medicatie. Afwezige ogen waar ik mij in spiegel, alsof ze vijvers zijn en ik Narcissus. De dokter een jonge Duitse vrouw, met een stevige handdruk. Een fijne vrouw, met veel karakter en gezonde medische twijfels. Meer onderzoeken? Ja, meer onderzoeken. Vallende ziekte? Niets is zeker. Het lichaam bestaat uit veel water, veel bloed, en organen, en onzekerheid, geheimen. Geheimen, daar kan ik niet mee leven. Ik wil het lichaam en de geest en alles, in wiskundige formules. Alles zoals het is, zonder poespas. In duidelijke, heldere woorden. Een stevige handdruk.

Vanochtend, toen ik afscheid nam van de gravin uit Parma, dacht ik dat ik zelf het slachtoffer zou zijn. De lucht die wij hebben verwoest, zou mij op haar beurt verwoesten. De gassen. Het vergif dat in de groote oorlog miljoenen soldaten verwoestte. Hetzelfde gif, maar een andere soort. Ik dacht, ik haal het niet. Maar een mens is sterk. Ik probeer nu mijn verwarring te boven te komen en duidelijke taal te spreken. De wirwar weg te jagen. Spinnenwebben, tentakels, spiralen, geknoei met woorden, gesukkel met taal. Mijn grootste geliefde. Ik zou deze tekst al kunnen indelen in paragrafen, bijvoorbeeld.

Doch! Wil ik dat wel? Wil ik helderheid als niets helder is? De Vlamingen zijn gek, dat wel. De koning van België. Laten we er niet over beginnen. Mijn geliefde viel nog eens een keer. Nee, ze struikelde niet over metaforen. Over zichzelf struikelde ze, over haar verwarde jaren. Te veel gevoelens, te veel pijn overgehouden, te dicht bij het schroeiende kwaad gestaan. Onlangs vergeleek iemand haar met Gwyneth Paltrow. Gisteren zag ik, glunderend, The Royal Tenenbaums, en ik zag dat het waar was. Onder andere heeft ze dezelfde tenen. Dat heb ik deze middag in het hospitaal nog kunnen observeren, in zo’n spoedgevallenkamertje waar iedereen voorbijloopt en even binnenkijkt.