STOPPEN MET ROKEN

Humphrey_Bogart_.jpg

In 1976, toen ik in Sint-Joost woonde, de dichtstbevolkte gemeente van België, de beruchte Guy Cudell was er toen burgemeester, ben ik na een weddenschap met mijn toenmalige vrienden Gust Decoster, wijnkenner, en Pierre Dedecker, geestdriftige popmuziekliefhebber, gestopt met roken. Er was geen prijs aan verbonden, het was mij alleen maar om de wilskracht te doen. Stoppen met roken is helemaal niet moeilijk, zo bleek. Op zondag rookte ik nog twee pakjes Winston, op maandag niets meer. De eropovolgende maanden geen ontwenningsverschijnselen, geen zin in zoetigheden, geen gewichtstoename. Ik heb me nooit zo goed gevoeld als in de periode die volgde op het stoppen met roken, een jaar of twee. Het enige waar ik nog zin in had was in boeken van Thomas Mann, Nietzsche, Knut Hamsun, undergroundfilms en westerns, en dag-en-nacht seks.

Een paar dagen geleden heb ik een lijst gemaakt van alle sigarettenmerken die ik ooit heb gerookt (wat ik me daar nog van kon herinneren). Ik ben er vroeg mee begonnen, in 1965 of daaromtrent, omstreeks mijn vijftiende, om mijn zes jaar oudere broer na te bootsen en stoer te doen. Mijn broer rookte Peter Stuyvesant. Dus daar ben ik mee begonnen.

Peter Stuyvesant (imitatie broer).
Zemir (imitatie broer).
Sprint (ik fietste toen veel, en dacht dat ik Bahamontes was).
Players Navy Cut (mijn broer beweerde dat dit de sigaretten voor de zeeman waren, en dat waren ze ook: na een trek werd je er zeeziek van).
Kent (wellicht had ik een vriendinnetje, ook vanwege de witte filter).
Laurens met filter (verpakking, denk ik).
Laurens zonder filter (moest ik eens proberen, zei mijn broer).
Pall Mall (mijn ouders waren schippers, sigaret voor de visser).
Belga (ik begon meer te roken, 25 sigaretten).
Bastos (ik begon nog meer te roken, 25 sigaretten).
Groene Michel (dat zal je nooit lukken, zei een vriendje, 25 sigaretten).
Johnson zonder filter (om die vorige te overbluffen, 25 sigaretten).
Gauloises (vond ik niet lekker, dus maar heel kort).
Caballero (ik kwam veel in Maastricht).
Camel (vanwege de dromedaris, en smaakte goed in een joint).
Marlboro (Grace Slick rookte die ook, en de eerste lettergreep was die van marihuana).
Lucky Strike (ik had wat Pop Art gezien en Lou Reed rookte dat merk).
Gitanes (ik zag veel Franse films, las Sartre en Camus).
Tigra (helemaal op het einde, als ik zonder zat – van mijn vriendin – het model op het pakje heeft zelfmoord gepleegd).
Nazionale (op reis door Italië).
Winston (rookte ik toen ik filosofie studeerde en tot het zoete einde in 1976).

Na 1976 ben ik passief gaan roken, eerst in cafés, bars en clubs, daarna voor mijn werk in kantoren, op ministeries (20 jaar), tijdens urenlange vergaderingen, in wachtkamers van artsen, notarissen en bankiers, in koude stations, in de lobby’s van louche hotels, bij slechte vrienden thuis, of gewoon thuis als slechte, rokende vrienden op bezoek kwamen, bij politici, gangsters en hoeren, in ziekenhuizen, politiecommissariaten, de post, de bank, in winkels en warenhuizen, in bushokjes, in de metro, op de trein. Passief roken werd vanaf midden de jaren zeventig de trend. Mocht ik ooit sterven, dan ongetwijfeld van passief roken.


2011 IN 40 SONGS

gillian-welch.jpg

Een overzicht maken van de beste platen (elpees, cd’s) van een voorbij jaar is altijd meer dan een muzikale terugblik. Platen roepen herinneringen op aan ervaringen en emoties, aan reizen, aan maaltijden met vrienden, aan ruzies, aan de geur van tomatensoep met balletjes, aan een baiser volé of een moment in een geliefde film, aan een nacht in een kroeg. Aan duizenden dingen.

Als je terugdenkt aan ‘individuele’ songs is dat nog meer het geval. Melodieën, riffs, tekstfragmenten roepen vaak heel concrete herinneringen op. Songs leggen een unieke band tussen je zintuigen,je geheugen en specifieke, belangrijke en soms ook banale gebeurtenissen.

Als je een lijst maakt van je favoriete albums vergeet je veel van die songs. Of wat nog vaker het geval is: op veel platen staan maar enkele geslaagde nummers, soms tref je zelfs maar een enkele uitschieter aan. Het zijn die songs die aan de vergetelheid moeten worden onttrokken, wat natuurlijk een onmogelijke opgave is, omdat er elk jaar tienduizenden liederen als buzzing flies in je hoofd komen zoemen, of je dat nu wilt of niet. De lijst hieronder is alleen maar een schuchtere poging om een aantal mooie liederen uit 2011 mee te nemen naar het muziekreservaat van de toekomst. De volgorde waarin ik ze heb geplaatst is geheel toevallig. Ze zijn mij allemaal dierbaar.

The Low Anthem.jpg

1. Every River Will Burn – Travels In The Dustland – The Walkabouts
2. Fool’s Gold – Barn Doors And Concrete Floors – Israel Nash Gripka
3. Oh My Heart – Collapse Into Now – R.E.M.
4. Calamity Song – The King Is Dead – The Decemberists
5. America! – Apocalypse – Bill Callahan
6. Glad Man Singing – Kiss Each Other Clean – Iron & Wine
7. Pleasuring The Divine – Marble Son – Jesse Sykes & The Sweet Hereafter
8. The Words That Maketh Murder – Let England Shake – PJ Harvey
9. You See Everything – C’mon – Low
10. Holocene – Bon Iver – Bon Iver
11. East Harlem – The Rip Tide – Beirut
12. Beautiful Girl – Gold In The Shadow – William Fitzsimmons
13. Will You Still Love Me Tomorrow – Lioness: Hidden Treasures – Amy Winehouse
14. Bedroom Eyes – Only In Dreams – Dum Dum Girls
15. Love And Blessings – So Beautiful Or So What – Paul Simon
16. Time To Be Clear – Wolfroy Goes To Town – Bonnie Prince Billy
17. Down In The Valley – The Head And The Heart – The Head And The Heart
18. Pouring Rain At Dawn – Mockingbird Time – The Jayhawks
19. You’re Through Fooling Me – The Lost Notebooks Of Hank Williams – Patty Loveless
20. Silver Dagger – The Harrow & the Harvest – Gillian Welch & David Rawlings
21. Bury Me Not On The Lone Prairie – The Majestic Silver Strings – Buddy Miller & Marc Ribot
22. The Love That Faded – The Lost Notebooks Of Hank Williams – Bob Dylan
23. El Corrido De Jesse James – Pull Up Some Dust And Sit Down – Ry Cooder
24. Little Emperor – I’ll Never Get Out Of This World Alive – Steve Earle
25. Everybody Needs Love – Go-Go Boots – Drive-By Truckers
26. One Sunday Morning (Song For Jane Smiley’s Boyfriend) – The Whole Love – Wilco
27. Satisfied – Bad As Me – Tom Waits
28. Woman When I’ve Raised Hell – Last Of The Country Gentlemen – Josh T. Pearson
29. Get In Line – Long Player Late Bloomer – Ron Sexsmith
30. Benediction – Demolished Thoughts – Thurston Moore
31. Lorelai – Helplessness Blues – Fleet Foxes
32. Wonderful (The Way I Feel) – Circuital – My Morning Jacket
33. Hard To Break – The Errant Charm – Vetiver
34. Oh, Mama, Come Home – The Lost Notebooks Of Hank Williams – Jakob Dylan
35. Six White Cadillacs – Hard Bargain – Emmylou Harris
36. Queen Of The Minor Key – Queen Of The Minor Key – Eilen Jewel
37. If Wishes Were Horses – Little Honey – Lucinda Williams
38. First Snow – Bright Examples – Sarah Lee Guthrie & Johnny Irion
39. Dirty Rain – Ashes & Fire – Ryan Adams
40. Ghost Woman Blues – Smart Flesh – The Low Anthem

The-Rose-2008-Cy-Twombly-001.jpg

 

POP 2011: UITVERKOREN

Trees_Outside_the_Academy-Thurston_Moore.jpg

Aan mijn jaar ontbreken drie maanden. Niet alleen heb ik gedurende die zomerperiode in het ziekenhuis niet geleefd – tenzij je afzien en hallucineren ook leven noemt, ik heb ook geen muziek gehoord, geen films gezien en slechts één boek (Juliet, Naked van Nick Hornby) gelezen. Veel van de platen die ik voor midden mei heb aangeschaft heb ik vanaf ongeveer oktober opnieuw beluisterd. Ik herinnerde me er nog nauwelijks iets van. Eind augustus kreeg ik The Harrow & The Harvest cadeau. Bij de eerste beluistering vond ik het gezeur. Een tweede draaibeurt heb ik lang uitgesteld. Maar het ging al beter. Tot ik uiteindelijk de beste plaat van het jaar hoorde.

jessesykes.jpg
Jesse Sykes & The Sweet Hereafter

Met Jesse Sykes is ongeveer hetzelfde gebeurd (maar die heb ik zelf gekocht). Ik vind het vreemd dat Jesse Sykes zo weinig populair is. Ze is een muzikant in hart en nieren, doordrongen van folk, country en vooral sixties acid rock. De band klinkt zelfs beter dan Quicksilver Messenger Service. Naar Low ben ik intens gaan luisteren voor ik naar hun concert ging, in het Koninklijk Circus, enkele weken geleden. Wellicht is het hun beste werk. Van Thurston Moore had ik nooit zulke mooie kamermuziek verwacht. Zou dat door de helpende hand van Beck komen? Eerlijk gezegd zou die plaat ook op nummer één mogen staan. Maar de vrouwen hebben mijn voorkeur gekregen. Wilco’s The Whole Love vond ik meteen een meesterwerk, maar dat heb ik altijd met een nieuwe plaat van Wilco. Nu is mijn enthousiasme wat afgenomen, maar ik blijf er van houden. Door Bill Callahan en Josh Pearson live te zien, ben ik hun opgenomen songs nog veel meer gaan waarderen. Het zijn troubadours, dichters, ze lijden aan bepaalde vormen van waanzin en hebben iets profetisch. Bon Iver, moeten we die nog doorgronden? Ry Cooder is boos en zorgt voor de enige vrolijke noot.

amy-winehouse-lioness-hidden-treasures.jpg

Op zaterdag 23 juli had ik de dood al drie keer voor ogen gehad, maar het ergste was achter de rug. Op die dag is Amy Winehouse gestorven, een vreselijk verlies – dat me zeer heeft aangegrepen. Misschien is Lioness een beetje een samenraapsel, maar ik vind het toch een fijne plaat, die me droef en vrolijk maakt. Ze staat hier zeker ook als huldbetoon. PJ Harvey’s Let England Shake heb ik al van in februari of daaromtrent in huis (ik ben geen boekhouder). Ik begreep er niets van. Vond het vervelende muziek. Vorige week heb ik ze vijf keer beluisterd: je ziet het resultaat. De muziek en de teksten verdienen zelfs beter. Maar ik blijf problemen hebben met sommige politieke standpunten die PJ Harvey inneemt. Waarom keert ze zich tegen Europa? Het is toch overal even erg?
The Decemberists maken gewoonweg mooie muziek, in de voetsporen van R.E.M. En R.E.M. zet een punt achter zijn discografie met een overtuigend Collapse Into Now.
Bij de rest heb ik weinig commentaar. Ik zou maar in herhaling vallen. Alleen vind ik dat Vetiver te weinig aandacht krijgt. Andy Cabic heeft van Sara Lee Guthrie & Johnny Irion’s Bright Examples een fraaie popplaat gemaakt. Alleen al daarom verdient hij waardering. Dit is, overduidelijk, de lijst:

1.Gillian Welch & David Rawlings – The Harrow & The Harvest

2. Jesse Sykes & the Sweet Hereafter – Marble Son

3. Low – C’mon

4. Thurston Moore – Demolished Thoughts

5. Bill Callahan – Apocalypse

6. Josh T. Pearson – Last Of Country Gentlemen

7. Wilco – The Whole Love

8. Bon Iver – Bon Iver

9. Ry Cooder – Pull Up Some Dust And Sit Down

10. Amy Winehouse – Lioness: Hidden Treasures

11. The Decemberists – The King Is Dead

12. PJ Harvey – Let England Shake

13. The Walkabouts – Travels In The Dustland

14. R.E.M. – Collapse Into Now

15. Bonnie Prince Billy – Wolfroy Goes To Town

16. Buddy Miller’s Majestic Silver Strings

17. Beirut – The Rip Tide

18. Vetiver – The Errant Charm

19. Israel Nash Gripka – Barn Doors And Concrete Floors

20. My Morning Jacket – Circuital

Wie ontbreken hier? Ontbreken hier opvallend? Ryan Adams, Lucinda Williams, Paul Simon, Emmylou Harris en Steve Earle. Onder meer. Verzamelingen vervelende songs, vond ik. Misschien denk ik er volgend jaar of in een volgend leven anders over. Dat er geen rap, hip hop, blues, r&b in mijn lijst voorkomt betekent niet dat ik een racist ben. Maar ik ken de genres te weinig, hoe goed ook, om er een beetje samenhangende uitspraken over te doen. In alle eerlijkheid gezegd: ik houd meer van soul dan van alles wat in mijn top-20 staat.

En van welke muziek heb ik in 2011 het meest genoten? Ongetwijfeld van Thurston Moore, van the Smiths, van the Rolling Stones. Meer nog van Rumer’s Seasons Of My Soul, voor mij de plaat van dit jaar (ze is vorig jaar verschenen, geloof ik). Een soort van extase bereikte ik alleen maar met George Jackson’s Don’t Count Me Out – The Fame Recordings, volume 1. Fantastisch. En al dat werk is nooit eerder uitgebracht: meer dan veertig jaar in de kelder van Fame in Muscle Shoals blijven liggen. Op Ace is nog een mooi plaatje uitgebracht met oude hits en non-hits waarop James Burton verbluffend en economisch gitaar speelt (James Burton – The Early Years 1956-1969).
georgejackson2.jpg

Over de boxen Smile van The Beach Boys en American Trilogy van Mickey Newbury kan ik kort blijven. Ik ben blij dat ze er eindelijk zijn. Ik zal ze vaak ter hand nemen. Brian Wilson en Mickey Newbury zijn al heel lang persoonlijke helden. Zoals Tim Buckley. Een dag zonder Tim Buckley is niet volledig.

Het ellendigste en wellicht droevigste jaar van mijn leven en toch zoveel mooie muziek. En die bomen in de tuinen en bossen blijven maar groeien. Binnenkort staan ze weer te pronken met hun bloesem.

gerhard_richter_tweebomen.jpg

Gerhard Richter, Twee bomen

TWINTIG UITVERKOREN SONGS

The-Who-Substitute.jpg

Op 21 januari 2011 om 16:19 had ik twintig minuten nagedacht over wat op dat ogenblik mijn favoriete songs waren. Hoe vreemd: vandaag zou ik wellicht allemaal andere liederen kiezen. Alles in het leven is toeval, al dan niet objectief. Dit is de lijst, die geloof ik alleen op facebook heeft gestaan. Wellicht heeft hij alleen maar enig belang voor mezelf. Maar dat geeft niet, of wel? Soms denk ik alleen maar aan mezelf. De volgorde heeft hier al even weinig belang.

Substitute - The Who
Papa Was A Rolling Stone - The Temptations
It's All Over Now - The Rolling Stones
Long Black Limousine - Elvis Presley
Dedicated To The One I Love - The Five Royales
4th Time Around - Bob Dylan
Rollin' And Tumblin' - Muddy Waters
Lost Highway - Hank Williams
I Cover The Waterfront - Billie Holiday

billie.jpg

Flowers In December - Mazzy Star
Goodbye - Steve Earle
Buzzin' Fly - Tim Buckley
Prisoner Of Love - James Brown
For Your Precious Love - Jerry Butler
Sin City - The Flying Burrito Brothers
Eight Miles High - The Byrds
At The Dark End Of The Street - James Carr
Getting Hungry - The Beach Boys
Free Money - Patti Smith
Strawberry Fields Forever - The Beatles

strawberry.jpg

Het kan toch niet dat John Cale, Velvet Underground en Nico ontbreken? En waar zijn Alexander Spence, Gene Clark en Fairport Convention?

NEIL YOUNG x 30

neil-young5

Wat doet een man die herstelt van een longontsteking op een zondagmiddag? Een lijstje maken! Er zijn weinig bezigheden zo bevredigend en opwindend als lijstjes maken. En misschien is het wel heilzaam? Dit zijn mijn dertig favoriete Neil Young songs. Ook hier geldt weer de beperkte houdbaarheid.

Pocahontas –  Rust Never Sleeps
Expecting To Fly – Buffalo Springfield / Buffalo Springfield Again
Harvest – Harvest
Running Dry –  Everybody Knows This Is Nowhere
After The Goldrush – After The Goldrush
I Believe In You – After The Goldrush
Pardon My Heart – Zuma
Tired Eyes – Tonight’s The Night
Revolution Blues – On The Beach
Like A Hurricane – American Stars And Bars
Thrasher – Rust Never Sleeps
I’ve Been Waiting For You – Neil Young
If I Could Have Her Tonight – Neil Young
Ambulance Blues – On The Beach
Cortez The Killer – Zuma
Don’t Cry No Tears – Zuma
Out On The Weekend – Harvest
Winterlong – Decade
Helpless – CSNY / Déjà Vu
Wrecking Ball – Freedom
Days That Used To Be – Ragged Glory
One Of These Days – Harvest Moon
Sleeps With Angels – Sleeps With Angels
A Man Needs A Maid – Harvest
Cinnamon Girl – Everybody Knows This Is Nowhere
Too Far Gone – Freedom
The Old Laughing Lady – Unplugged
Sugar Mountain – single
Ohio – CSNY / single
Down By The River – Everybody Knows This Is Nowhere

BEGRAFENISMUZIEK

vaneyck_lamgods_engelen

Onlangs reageerde een zekere Peter Pleyte op een oude tekst van me (“Op zoek naar een originele manier om de geest te geven?”, over de dood van de filosoof Francis Bacon en de varkensgriep) met de vraag welke songs ik graag bij mijn begrafenis zou ‘horen’. Een merkwaardige en enigszins macabere vraag, zeker zo kort na de dood van mijn lieve schoonbroer, die zijn muziek niet zelf heeft kunnen kiezen.

Toch schrikt zo’n vraag me niet af. Alleen stond in de becommentarieerde tekst al dat – als mijn tijd gekomen zou zijn, liefst niet voor 2050 – ik ‘Dress Sexy At My Funeral’ van Bill Calahan zou willen ‘horen’. Dat was natuurlijk ironisch, maar niet helemaal. Het is gewoon een mooi lied, een buitengewoon aantrekkelijk idee.

In 2005 heb ik al eens een begrafenismuzieklijst gemaakt, maar ik geloof dat ik daar bij mijn verscheiden niet veel van zou overhouden. Die zag er zo uit:

“Bob Dylan – Going To Acapulco
Johnny Ace – Pledging My Love
Elvis Presley – Long Black Limousine
Irma Thomas – I Wish Someone Would Care
Aretha Franklin – Ain’t No Way
Sam Cooke – A Change Is Gonna Come
Hank Williams – It Just Don’t Matter Now
Ivory Joe Hunter – Since I Met You Baby
Soul Stirrers – The Last Mile Of The Way
Shangri Las – I Can Never Go Home Anymore
Beth Orton – I Wish I Never Saw The Sunshine
Townes Van Zandt – To Live Is To Fly
Rolling Stones – Love In Vain.”

“Geen klassieke muziek, geen instrumentale muziek, geen kitscherige pianostukjes en vooral geen synthsizergepriel” had ik er nog aan toevoegd.

Nu zou ik klassieke muziek niet langer uitsluiten (Schubert, Richard Strauss), en ik kan me niet voorstellen dat er geen muziek van Hope Sandoval, Neko Case, R.E.M. (‘Let Me In’) en Sonic Youth zou worden gedraaid. En waar zijn James Carr en Neil Young (‘Don’t Cry, No Tears’)? Nee, ik moet dringend een nieuwe begrafenismuzieklijst maken.

Ω

Afbeelding: Jan Van Eyck, Het Lam Gods, (fragment, De Zingende Engelen).

BOB DYLAN x 30

Bob-Dylan1

  1. Like A Rolling Stone – Single – 1965
  2. Just Like Tom Thumb’s Blues  -Single B-side, live version – 1966
  3. It Takes A Lot To Laugh, It Takes A Train To Cry – Highway 61 Revisited – 1965
  4. Positively 4th Street – Single – 1965
  5. 4th Time Around – Blonde On Blonde – 1966
  6. One Of Us Must Know (Sooner Or Later) – Blonde On Blonde – 1966
  7. I Threw It All Away – Nashville Skyline – 1969
  8. Tell Me That It Isn’t True – Nashville Skyline – 1969
  9. Tonight I’ll Be Staying Here With You – Nashville Skyline – 1969
  10. I Pity The Poor Immigrant – John Wesley Harding – 1969
  11. Dear Landlord – John Wesley Harding – 1969
  12. Girl From The North Country – The Freewheelin’ Bob Dylan – 1963
  13. Bob Dylan’s Dream – The Freewheelin’ Bob Dylan – 1963
  14. She Belongs To Me – Bringing It All Back Home – 1965
  15. Love Minus Zero / No Limit – Bringing It All Back Home – 1965
  16. Went To See The Gypsy – New Morning – 1970
  17. Dirge – Planet Waves – 1974
  18. If You See Yer Say Hello – Blood On The Tracks – 1975
  19. Tangled Up In Blue – Blood On The Tracks – 1975
  20. Going To Acapulco – The Basement Tapes – 1975
  21. One More Cup Of Coffee – Desire – 1976
  22. I Believe In You – Slow Train Coming – 1979
  23. Blood In My Eyes – World Gone Wrong – 1993
  24. Blind Willie McTell – The Bootleg Series Volumes 1–3 (Rare & Unreleased) 1961–1991
  25. Sitting On A Barbed Wire Fence – The Bootleg Series Volumes 1–3 (Rare & Unreleased) 1961–1991
  26. Most Of The Time – Oh Mercy – 1989
  27. Trying To Get To Heaven – Time Out Of Mind – 1997
  28. Mississippi – Love And Theft – 2001
  29. One Too Many Mornings – The Bootleg Series Vol. 4: Bob Dylan Live 1966, The “Royal Albert Hall” Concert
  30. Most Likely You Go Your Way (And I’ll Go Mine) – Blonde On Blonde – 1966

blonde on blonde