MONEY IS KING: UITGETELD

only in it for the money.jpg
Dit is de playlist van Zéro de conduite van gisteravond, 4 juni 2016.

Money (That’s What I Want) – Barrett Strong
Single, 1959
Van Berry Gordy & Janie Bradford. Eerste hit voor Gordy’s Tamla Motown-label. Het nummer werd vaak gecoverd, onder meer door the Sonics, the Rolling Stones, the Beatles en the Flying Lizards.

For The Love Of Money – Defunkt
Thermonuclear Sweat – Hannibal Records, 1982
De originele versie is van the O’Jays. Een compositie van Kenneth Gamble, Leon Huff en Anthony Jackson.

Money Won’t Change You – James Brown
Single, King, 1966.

Shake Your Moneymaker – Elmore James
Fire Records, 1962
Ik leerde dit in de sixties kennen via Britse bluesbands als Fleetwood Mac en Chicken Shack.

Elmore-james-01.jpg

Tax Paying Blues – J.B. Lenoir
Opgenomen begin jaren vijftig. Min of meer hetzelfde nummer als Lenoir’s ‘Eisenhower Blues’, maar alle referenties naar de president werden hier verwijderd. De omstandigheden die Lenoir beschrijft zijn in beide versies even hard.

Love Money Can’t Buy – John Lee Hooker
Opgenomen in de periode 1948-1952 voor Bernie Besman in de United Sound studios in Detroit.

Stuff They Call Money – Dave & Phil Alvin
Common Ground: Dave Alvin & Phil Alvin Play and Sing the Songs of Big Bill Broonzy, Yep Roc records, 2014. Met Gene Taylor op piano.

No Money Down – Chuck Berry
After School Session – Chess, 1957
Chuck Berry’s eerste langspeelplaat. ‘No Money Down’ is een song voor kieskeurige autofreaks. Een illustratie van het kapitalisme in precies drie minuten.

chuckberry2.jpg

Money Honey – Clyde McPhatter & The Drifters
Single, Atlantic, 1956
Ook op:  Atlantic Rhythm & Blues Vol. 2 (1947-1974)
Van Jesse Stone

No Money – Johnny Ace [aka John Marshall Alexander Jr.]
Memorial Album, Duke Records, 1956 (bonus track op latere edities)
‘Memorial Album’ verscheen kort na de tragische dood van Johnny Ace. Zelfmoord in de vorm van Russische roulette, wat niet zal verbazen na het beluisteren van dit aangrijpende, wanhopige lied.

Ain’t Got The Money To Pay For This Drink – George Zimmerman and the Thrills with the Bubber Cyphers Band
JAB Records, 1956
Van Frank Armstrong
Bob Dylan draaide dit in zijn Theme Time Radio Hour met als thema ‘Drink’.

Money – Mel Blanc
Capitol, 1954
Mel Blanc was de stem van heel wat cartoonhelden, onder meer van Bugs Bunny en Barney Rubble. En van Speedy Gonzales in de gelijknamige hit van Pat Boone.
Song van Stan Freeberg en Ruby Raskin.

Money Is King – Van Dyke Parks
Song Cycled, Bella Union, 2013
Van Neville Marcano, alias the Growling Tiger, een calypsozanger uit Trinidad.

If a man have money and things going nice
Any woman will call him honey and spice
But if he can’t buy a dress or a new pair of shoes
She will say she’s got no uses for you
If you try to caress her, she will tell you “stop!”
“I can’t carry love in the grocery shop”
So most of you will agree it’s true
If you haven’t money, dog is better than you

Into_the_Purple_Valley_Ry_Cooder.jpg

Taxes On The Farmer Feeds Us All – Ry Cooder
Into The Purple Valley – Reprise, 1972
Traditional, arrangement Ry Cooder.

Payday – Jesse Winchester
Jesse Winchester, Ampex Records, 1970
Met Robbie Robertson als producer en gitarist.

And some fools will try to tell you
It’s a sin to feel this way
Yeah, it feels so funny
Having all this money today
I think I feel like dancing the night away

Dollar Bill Blues – Townes Van Zandt
Flyin’ Shoes, Tomato, 1978
1978 was het gezegende jaar waarin ik Townes Van Zandt’s muziek ontdekte, en wel met deze elpee, een hoogtepunt in zijn oeuvre (dat voornamelijk uit hoogtepunten bestaat).

townes - flyin shoes.jpg

One More Dollar – Gillian Welch
Revival, Almo, 1996
Producer: T-Bone Burnett
Met James Burton en Greg Leisz.
Ook deze LP, de eerste van Gillian Welch, was voor mij een revelatie. Nu twintig jaar geleden alweer.

Got No Bread, No Milk, No Money, but We Sure Got a Lot of Love – James Talley
Got No Bread, No Milk, No Money, etc – Capitol, 1975
James Talley ontdekte ik in het boek ‘Lost Highway’ van Peter Guralnick.

My Baby’s Just Like Money – Merle Haggard
Roots, Vol. 1, Anti-Records, 2001
Samen met George Jones en Buck Owens legde Merle Haggard de basis voor de moderne country.

Lefty_Frizzell_signed.jpg

If You’ve Got the Money, I’ve Got The Time – Lefty Frizzell
Columbia, 1950
Ook op: Columbia Country Classics – Volume 2: Honky Tonk Heroes.

Man With the  Money –The Everly Brothers
Beat and Soul, Warner Brothers, 1965
Gecoverd door the Who, als bonustrack op ‘A Quick One’.

Money – Lovin’ Spoonful
Everything Playing, Kama Sutra, 1968
Zo’n typisch speelse song vol levenswijsheid van John Sebastian.
Producer: Joe Wissert.

The Moneygoround – The Kinks
Lola Versus Powerman And The Moneygoround, Part One, Pye, 1970

Robert owes half to Grenville
Who in turn gave half to Larry
Who adored my instrumentals
And so he gave half to a foreign publisher
She took half the money that was earned in some far distant land
Gave back half to Larry and I end up with half of goodness knows what
Oh can somebody explain why things go on this way
I thought they were my friends I can’t believe it’s me, I can’t believe that I’m so green
Eyes down round and round let’s all sit and watch the moneygoround
Everyone take a little bit here and a little bit there
Do they all deserve money from a song that they’ve never heard
They don’t know the tune and they don’t know the words
But they don’t give a damn
There’s no end to it I’m in a pit and I’m stuck in it
The money goes round and around and around
And it comes out here when they’ve all taken their share
I went to see a solicitor and my story was heard and the writs were served
On the verge of a nervous breakdown I decided to fight right to the end
But if I ever get my money I’ll be too old and grey to spend it
Oh, but life goes on and on and no one ever wins
And time goes quickly by just like the moneygoround
I only hope that I’ll survive

Until the Poorest Of People Have Money To Spend – West Coast Pop Art Experimental Band
A Child’s Guide To Good And Evil, Reprise, 1968.

Let’s go away
and not come back again
until the poorest of people
have money to spend

You Never Give Me Your Money – The Beatles
Abbey Road, Apple, 1969
Deze collage-song was wellicht het laatste woord over de carrière van the Beatles. Van de hand van Paul McCartney with a little help from George Martin.

Money – Badfinger
Straight Up, Apple, 1971
Producer: Todd Rundgren en George Harrison.
Van Tom Evans.
De songs van Badfinger waren blauwdrukken voor die van Big Star (Alex Chilton en Chris Bell).

Blue Money – Van Morrison
His Band And The Street Choir, Warner Brothers, 1970
Perfectie bestaat niet, maar toch is deze hele plaat perfect.

miller-steve-band-2.jpg

Take The Money And Run – The Steve Miller Band
Fly Like An Eagle, Capitol, 1976
Het verhaal van Billy Joe en Bobby Sue. Een van de uitbundigste en vrolijkste rocksongs die ik ken.
Met deze geweldige versregels:

Billy Mack is a detective down in Texas
You know he knows just exactly what the facts is
He ain’t gonna let those two escape justice
He makes his livin’ off of the people’s taxes

Lawyers, Guns And Money – Warren Zevon
Excitable Boy, Asylum, 1978
Producers: Jackson Browne, Waddy Wachtel.

Now I’m hiding in Honduras
I’m a desperate man
Send lawyers, guns and money
The shit has hit the fan

warren-zevon-excitable-boy.jpg

Free Money – Patti Smith
Horses, Arista, 1975
Producer: John Cale
Van Lenny Kaye en Patti Smith
‘Horses’ is een hoogtepunt in de onze cultuur. Telkens als je de plaat beluistert houdt de tijd op. Het is nog steeds de tijd van ‘Horses’. Er is niets veranderd. Het leven is een droom. Ik geloof niet dat Patti Smith ooit iets deed voor het geld.

Money (That’s What I Want) [single edit] – The Flying Lizards
Lange versie op: The Flying Lizards, Virgin, 1979
Producer: David Cunningham
Een Britse post-punkversie van de classic van Berry Gordy.

Can I Have My Money Back? – Gerry Rafferty
Can I Have My Money Back?, Transatlantic, 1971

A Nickel For The Fiddler – Guy Clark
Old No. 1, RCA, 1975
Johnny Gimble op fiddle
Producer: Neil Witburn.
Opgedragen aan alle overleden muzikanten. Het moet nu maar eens ophouden met al dat sterven.

Bonus tracks

Million Dollar Bash – Bob Dylan & The Band – The Basement Tapes

Top Dollar – Whiskeytown – Faithless Street

If Money Talks – Jason & The Scorchers – Are You Ready For The Country

I Will Turn Your Money Green – Alex Chilton – Alex Chilton

Clean Money – Elvis Costello & The Attractions – Armed Forces

Money – The Sonics – Here Are the Sonics

Easy Money – Rickie Lee Jones – Duchess Of Coolsville: An Anthology

‘Til The Money Runs Out – Tom Waits – Heartattack And Vine

If You’ve Got Money (Live) – Bridget St John – Thank You For…

Had More Money – Dave Van Ronk – Down In Washington Square: The Smithsonian Folkways Collection

Money – Pink Floyd – The Dark Side Of The Moon

We’re Only In It For The Money – The Mothers Of Invention (hele elpee)

dave-vanronk.jpg

Tot volgende maand!

ZERO DE CONDUITE: MONEY IS KING

money.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor allen en voor niemand. Uniek in het universum. Stem af op 106.7 FM.
Je kunt Zéro via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

radio,zéro de conduite,radio centraal,antwerpen,juni 2016,muziekgeschiedenis,money,geld,money is king,kapitalisme,country,soul,rock,blues,punk,pop,popcultuur,verhalen,bouwwerk,perfectie,perfectionisme,obsessie

If a man have money and things going nice
Any woman will call him honey and spice
But if he can’t buy a dress or a new pair of shoes
She will say she’s got no uses for you
If you try to caress her, she will tell you “stop!”
“I can’t carry love in the grocery shop”
So most of you will agree it’s true
If you haven’t money, dog is better than you

Money Is King – Neville Marcano (The Growling Tiger)

radio,zéro de conduite,radio centraal,antwerpen,juni 2016,muziekgeschiedenis,money,geld,money is king,kapitalisme,country,soul,rock,blues,punk,pop,popcultuur,verhalen,bouwwerk,perfectie,perfectionisme,obsessie

Begon het met de uitvinding van het geld de verkeerde kant op te gaan met de mens? Geld betekent voornamelijk ellende en toch draait heel ons leven er rond. Hoewel geld al lang geen feitelijke waarde meer heeft hebben we het met zijn allen nodig. Geld is abstract, zoals god: als je er niet in gelooft bestaat het niet meer. Maar zonder de nietigheid van het geld zijn we zelf niets en betekenen we niets.

Altijd al vermijd ik het gebruik van het woord muziekindustrie, maar daarom verdwijnt ze nog niet. De muziekindustrie is een feit. Wat sommigen de muziek van de duivel noemen is in werkelijkheid de muziek van het geld. Niet kunst, schoonheid of zelfs muziek is de essentie van de muziekindustrie, maar geld. Sommige vormen van volksmuziek onttrekken zich daar enigszins aan, bijvoorbeeld gospel, folk en authentieke punk. Tamla-Motown is een prototype van de muziekindustrie. De eerste hit die in de Hitsville U.S.A.-fabriek werd geproduceerd heette ‘Money (That’s What I Want)’. Berry Gordy, de oprichter van het label, schreef deze beginselverklaring samen met Janie Bradford. Het nummer werd in 1959 een hit voor Barrett Strong, die later samen met Norman Whitfield op zijn beurt hits zou schrijven voor onder meer the Temptations. ‘Money (That’s What I Want)’ is het begin van een helse, meeslepende sound, zelfs op straat kun je niet anders dan erop dansen. Als je een Motown-single op de radio hoort is het gedaan met ‘noli me tangere’. Je haast je meteen naar de dansvloer of, voor Berry Gordy nog beter, naar de platenwinkel. Het zal wel geen toeval zijn dat ‘Money (That’s What I Want)’ door zowel the Rolling Stones als the Beatles werd gecoverd. En door heel wat mindere goden, zoals the Sonics en the Flying Lizards. Evenmin is het een toeval dat we vandaag in Zéro de conduite kiezen voor ‘geld’. Twee uur lang verkopen we onze ziel aan de duivel. Of was die al van in het begin bezit van Satan?

De playlist is zoals altijd helemaal af. Maar voor een keer wil ik verrassend uit de hoek komen en houd hem daarom nog tot morgen of overmorgen achter de hand. Dat het startschot Barrett Strong’s ‘Money (That’s What I Want)’ is kan ik wel al verklappen.

muhammad ali.jpg

In memoriam Merle Haggard, Guy Clark, Lonnie Mack en Mohammed Ali.

Veel luisterplezier.
Gillian Welch-Dave-Rawlings-Machine.jpeg

Research, presentatie en techniek: Martin Pulaski

[Nu met correcties]

MEVROUW BLUE EN ANDERE KLEINE AVONTUREN

P1020297.JPG

Ik logeerde in een kamer op de zevende verdieping van het Markiesgebouw, waar ik in het echte leven tien jaar heb gewerkt. Na een verkennende wandeling door een geheimzinnige stad, waar vooral de grijze trolleybussen me opvielen, maar toch ook de in bonte kleuren geklede meisjes, drinkend van flessen Long Star Beer, vond ik eerst het Markieshotel en daarna mijn kamer niet meer terug. Toen het gebouw na een lange en chaotische zoektocht, met allerlei zeer tijdelijke gidsen (die ik stuk voor stuk van ergens in het verre verleden meende te kennen) die zich aan me opdrongen met soms goede en soms slechte raad, ergens in een schemerzone aan de rand van de stad voor mij opdoemde, telde het maar één verdieping meer. En die ene verdieping was dan nog zwaar beschadigd. Ik zag sporen van brand, kogelgaten, bloed. Onwillekeurig herinnerde ik me de lectuur van Alfred Kubins ‘Aan gene zijde’. Later op de dag, het was al donker geworden, liep ik op blote voeten over koude en vochtige kasseien. Ik ben mijn schoenen in de kamer vergeten, zei ik tegen A.

P1020248.JPG

Naast me in de canapé zit een opvallend elegante vrouw die ik mevrouw Blue moet noemen. Dat is niet mijn naam maar zo heet ik nu eenmaal, zegt ze. Ze trekt haar winterjas uit en gooit die achteloos op de houten vloer. We praten zomaar wat: small talk. Over treinvertragingen, bussen die omgeleid worden, welke wijnen bij welke gerechten passen, het leven van de truffelvarkens in de Périgord, de regen die al weken lang door de kieren van onze woningen dringt, samenzweringen, de verleidingen van de heilige Antonius. De sfeer is niet bepaald ongedwongen. Mevrouw Blue gaat al gauw wat verder weg van me zitten. Waarom? Heb ik iets verkeerds gezegd misschien? Als dezelfde maar een andere, even elegante mevrouw Blue, vermoedelijk een dubbelgangster, in onze rommelige kamer haar entrée maakt schuift de mevrouw Blue die naast me zit nog verder van me weg, alsof ze zich schaamt of bang is voor wat ik maar de indringster zal noemen. Vliegensvlug drink ik mijn glas Picon leeg. Mevrouw Blue, de dubbelgangster, blijft kaarsrecht als een kolonel op ongeveer een meter afstand voor ons staan. De mevrouw Blue die naast me zit bedenkt zich nu en vlijt zich tegen mij aan, alsof ze wil zeggen dat zij de echte is, of dat ik de hare ben en zeker niet die van de mevrouw Blue die nu aanstalten maakt om aan mijn rechterzijde plaats te nemen.

Met A. beleef ik gelukkige dagen in Stockholm. Op onze laatste dag gaan we eten in een eethuisje, waar we bediend worden door de hartelijke en gastvrije uitbaatster zelf. Ander personeel is er niet. Als we willen betalen blijkt dat A. in plaats van bankbiljetten niets dan strookjes en briefjes heeft waarop cijfers staan, bijvoorbeeld “waarde 23 euro”. Ik zeg haar dat die briefjes misschien wel bij de stomerij in de Westland Shopping maar niet in Stockholm geldig zijn en zoek in mijn jas- en broekzakken naar echt geld. Veel is het niet, zeker niet genoeg om de rekening te betalen. Maar de uitbaatster vindt het niet erg, we komen zeker wel terug, zegt ze. Ik zie nu dat er bloed over haar gezicht loopt, dat haar rechteroog gewond is. Toch blijft ze glimlachen. Dat is niets, zegt ze, een kleinigheid. Wel vindt ze het erg dat we nu al vertrekken. Waarom blijven we toch niet langer in Stockholm, het is zo’n mooie zomer, al weken heeft het niet geregend, en overal vogelgezang? We komen over twee of drie jaar zeker terug, beloof ik. In haar ogen, waarvan één bloedrood, misschien wel blind, zie ik dat ze mij niet gelooft.

P1020340.JPG

Foto’s: Martin Pulaski, Brussel

 

ZIELSVERWANTEN

edgar tytgat2 .jpg

Ik zie je daar zitten bij de bankier, je hoofd nog vol schuld en boete, niet de geestesgesteldheid maar het verhaal. Raskolnikov. Een klein beetje schaamte vanwege je schaamteloosheid. Een nieuwe lening. Wie zal dat betalen? Wie heeft zoveel geld? Gevangenschap voor vrijheid, roekeloosheid voor ruimte, ramen met een uitzicht op een weide waar paarden iets wat op eeuwigheid lijkt uitademen in de ijzige, grijze lucht.

Je waadt door levens als door een groene vijver waarop waterlelies zuchten. En soms hoor ik als ik weer eens door de wandelgangen slenter jouw eigen diepe zucht. Als een donkere wolk je naar de keel grijpt en je begrijpt dat de zanger geen woorden vindt voor zijn emoties. Geluk wordt droefheid zo zonder taal. Je blik lijkt te sterven in je hoofd dat tussen dove sterren zweeft. Je lichaam zwak, afgetakeld.

Maar dan sta je op, alsof een speler de trompet aan de lippen heeft gezet en je ziel nieuwe veerkracht heeft gekregen. Je bent een jong dier, een veulen kort bij de merrie in de weide. En het is zomer en je gaat op je knieën zitten voor de paardenbloemen, de klaprozen. Je klapt in de handen. Je geliefde zingt een lied. Hij heeft enkele woorden gevonden. Woorden die elke gedachte aan geld, aan schuld, aan zwaarte naar een donker woud verbannen. Om daar te branden in een vreugdevuur dat zielsverwanten brandend houden. Zodat jij en ik onze gang kunnen gaan. Wij die elkaar graag in de ogen kijken en willen lachen en dansen en kussen.

 

STEALING TOMORROW FROM TODAY

redstar

Voor Bernard Dewulf

Hoe vind je de weg terug naar de woorden? Hoe vind ik de weg terug naar jou? Vertel ik je gewoonweg de waarheid over mijn dagen, over mijn tijd, over mijn leven? Dat was toch van in het begin al de bedoeling? Hoe komt het dan dat ik stil ben gevallen? Dat deze droogte blijft voortduren? Een dagboek dan maar? Alles opnieuw leren, duidelijke taal spreken, nuances, subtekst, stijl, ritme – het vermijden van fait divers en banaliteiten. Van overbodige banaliteiten, want het banale kan soms interessant zijn. Je zou bijvoorbeeld kunnen beweren dat er niets opmerkelijks is aan het ontslag van enkele medewerkers van een krant. Er worden alle dagen mensen ontslagen. Inderdaad een banaliteit, maar in dit geval een waar dieper op in moet worden gegaan. En dat gebeurt. Op Facebook is al een groep opgericht om te protesteren tegen het ontslag van Bernard Dewulf en de andere medewerkers van De Morgen. Net zoals de financiële en de economische crisis wijzen deze ontslagen op een kapitalisme dat niet blind is, zoals soms wordt beweerd, maar doelgericht bepaalde mensen – en instellingen – vernietigt, of dat alleszins probeert. Een zeer doelgerichte machine, in handen van enkele machtige en wrede geldwolven. Of is dit weer zo’n paranoïde samenzweringstheorie?

Er is op Facebook een groep opgericht… Maar wanneer kranten het zwijgen wordt opgelegd is de tijd rijp voor verstrekkendere,meer  ingrijpende acties. Je denkt dan al gauw aan opstand, staking, sabotage, revolutie. Maar dat is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Voor mij zeker, omdat ik zwak ben en ten prooi aan – opnieuw – een zware aanval van donkere melancholie. Het is alsof mijn hoofd vol modder zit, mijn hele lichaam zit in de modder, ik kan amper ademhalen, amper bewegen. Elke poging tot een gedachte doet pijn. Ik wil echter niet klagen. Ik probeer te ontsnappen aan deze toestand door bijvoorbeeld naar een concert te gaan, zoals gisteren naar de sublieme Great Lake Swimmers in de Botanique. Maar hoe mooi het concert ook was, de pijn ging niet weg. Ja, even, toen ik aan de bar stond om een pils te bestellen en in gesprek raakte met enkele jonge mannen. Ze hadden mijn communistisch insigne gezien, in mijn knoopsgat – een kleinood dat ik ooit in Berlijn op een rommelmarkt heb gekocht. Is dat nu ernstig of is het ironie, vroegen ze (in het Frans). Ik zei dat het zowel het ene als het andere was. We lachten. Niemand van deze mensen gelooft nog in de traditionele partijen, zelfs Ecolo en Groen! gaan niet ver genoeg.  En toch lachten we. We bleven wat staan praten. We waren echte Belgen; een jongen kwam uit Antwerpen, maar sprak Frans, een andere uit Brussel, nog iemand uit Eupen en was drietalig. Niemand van ons wilde dat aan België werd geraakt: ik niet, Laura niet, en die jonge mensen nog veel minder. Maar welke doordeweekse politicus springt in de bres voor België?

Later, toen de taxi voor onze deur stopte vroeg ik aan de taxichauffeur hoeveel het was. Negentien euro, zei hij. Ik vond het nogal veel, maar was blij dat ik thuis was en gaf hem een briefje van twintig. De man reed al tweeëntwintig jaar met een taxi, ongeveer zo lang als ik voor de overheid werk. Nu het licht was in de taxi zag hij mijn communistisch insigne. Dat is wel iets bijzonders, wat jij daar je in je knoopsgat hebt zitten, zei hij. Ik wist niet goed hoe ik moest reageren… Een communist die twintig euro betaalt voor een taxirit? Hij gaf me vijf euro terug. Twintig is veel te veel, zei hij. Waarna hij uitstapte en naar zijn koffer ging. Kom, zei hij, ik heb iets voor je. Het was een pamflet van de Pvda+: “Stop het politieke circus” las ik.

En zo ben ik weer in gang geschoten. Zo kom ik weer dichter bij jou. Schrijven is geen tijdverdrijf voor gecultiveerde mensen. Schrijven is een zaak van leven en dood. Schrijven is een vorm van haat en een vorm van liefde.

De titel verwijst naar de song ‘Stealing Tomorrow’ van Great Lake Swimmers.

Great-Lake-Swimmers

TOTALE UITVERKOOP VAN VROUWEN

sodom-and-gomorrah-1962-

Gisteren heeft Agata mij gekocht voor 571 dollar. Ik heb Valerie en Agata gekocht voor respectievelijk 640 en 571 dollar. Moet ik er mij zorgen over maken dat ik nog steeds te koop ben? Zo, al vrouwen kopend, verlies ik mezelf in de dagen en de wereld en hoef ik niet aan mezelf toe te komen, daar waar alle raadselen sluimeren.

Ja en ik heb toch ook nog iets moois gelezen over stemmingswisselingen in Prousts ‘Sodom en Gomorra’, een passage die ik maar eens zal citeren:

“Wie heeft dit feit niet waargenomen bij vrouwen, en zelfs mannen, begiftigd met een opmerkelijk verstand, maar lijdend aan nervositeit? Als zij gelukkig, rustig, voldaan over hun omgeving zijn, worden zij bewonderd om hun onschatbare gaven; door hun mond spreekt, letterlijk, de waarheid. Een migraine, een lichte aantasting van hun eigenliefde volstaat om alles te veranderen. Het lumineuze verstand, vinnig, verkrampt en benepen, weerspiegelt alleen nog een geïrriteerd, argwanend, ijdel ik, dat het nodige doet om onaangenaam te worden gevonden.”

En nu begeef ik me weer naar de markt, om te zien wie er vandaag te koop is.

GELD MAAKT ONS KAPOT

treasure_of_the_sierra_madre

Ik kijk door het raam naar het sombere zinken dak. Erboven een stukje blauw en een grote wolk. Ik neem een afwachtende houding aan. Aan het raam, het dak, het stukje blauw en de hemel heb ik niets. Er komen geen associaties – en die wil ik ook niet. Ik zit niet bij mijn pyschoanalyst, daar zit ik al jaren niet meer. Ik ben op mijn werk, maar ik zou elders willen zijn. Het is vier uur en ik ben het werk beu. Als je werkt voor het geld heb je niets aan je leven. Het is een vloek dat wij geld nodig hebben om te leven, dat wij vervelend werk moeten doen om aan geld te komen. Geld maakt ons kapot; als we het niet hebben omdat we er willen hebben (en omdat we dan honger en dorst lijden), als we het wel hebben omdat we bang zijn om het te verliezen en er geen meer te hebben (en honger en dorst te krijgen). In het lied Something In the Night zingt Bruce Springsteen:

You’re born with nothing and better off that way
As soon as you got something they send
Someone to try and take it away.

En in de meesterlijke film The Treasure Of the Sierra Madre van John Huston zie je hoe Humphrey Bogart verandert van een avonturier met een menselijk gezicht in een paranoïde smeerlap, zodra hij wat goud heeft vergaard. Op het einde van de film is Bogart dood en is het met zoveel moeite ontgonnen goud met de wind naar het Noorden weggewaaid, naar waar het vandaan kwam. Voor de oude goudzoeker, gespeeld door Walter Huston, vader van John Huston, is dit een immense, kosmische grap. Zijn lach werkt aanstekelijk – heel terecht won Walter Huston een Oscar – maar ik blijf er toch stil bij want ik had dat goud ook wel graag gewild. Ik speel niet op de Lotto, omdat ik niet geloof dat ik kan winnen, maar Laura speelt wel en samen met haar hoop ik dat ze ooit eens zal winnen. Een mens zit eigenaardig in mekaar.