VERWENST EN VERVLOEKT II

titiaan madonna en kind

Niemand heeft me onder druk gezet. Er werden wel suggesties gedaan: die is goed, die is slecht, die moet eruit, die moet erin… Maar ik mag nog altijd mijn zin doen, we leven in een vrij land, dank u.

Er is een klein werkje van Titiaan alias Tiziano. Afmetingen 37,5 x 31 cm, misschien wel zijn allerkleinste doekje, met als titel Madonna en kind: zelfs op dat kleine schilderijtje zie je de ernst van zijn ROOD, benadrukt door een groen gordijn, subtiel maar zeer aanwezig op de achtergrond en een blauw kledingstuk over de zetel gedrapeerd, waarop de heilige maagd plaats heeft genomen, met het blote ventje op haar schoot, de kleine Jezus. Heb je ooit zulk rood gezien, ik geloof dat het titiaanrood heet? En dan heb ik het nog niet over de blik in de ogen van Madonna, en over de teentjes van haar linkervoet. De kleine Jezus ziet er een beetje triest uit. Wat wil je ook als je later een doornenkroon moet dragen op je mooie hoofd en een kruis op je nog jonge rug. En langs de kant van de weg staan ze te spuwen alsof het vlaggenzwaaiers zijn ergens in een bocht van de weg, tijdens een rit van de Ronde van Frankrijk: vuil uitschot! Vuil uitschot! Verdomde koning van het Crapuul! Of het allemaal waar is? Het is een sterk verhaal, zoals dat titiaanrood sterk is. Onlangs was ik op zoek naar de schilder van Hemelse en Aardse Liefde; ik vond zijn naam niet meer in mijn hersencellen. Nu is hij er terug door dat rood: het was Titiaan, of zoals hij als ‘signeerder’ van dit werkje heet: Titianus.

Wat ik nu eigenlijk wilde zeggen was dat die ene Titiaan zoveel meer betekent dan al die verwenste en vervloekte namen op dat verwenste en vervloekte lijstje, dat ik in een bui van wispelturigheid, misnoegdheid en galgenhumor aan het publiek heb kenbaar gemaakt, na een gesprek met mijn levensgezellin over een bepaalde ‘dikke’ acteur. Op die hele lijst staat niet een mens die ik echt ken. Misschien heb ik wel al eens iemand ‘ontmoet’, maar ik weet niet wat voor een mens iemand is, door hem of haar een keer te ‘ontmoeten’. Wat daar staan, verwenst en vervloekt, zijn NAMEN. Ik denk dat Guy Mortier wel een sympathieke kerel is. Maar zijn naam staat daar vanwege het vedettencircus. Hij heeft dat circus mee in leven geroepen. Ik weet dat het een mondiaal verschijnsel is. Als Brett Easton Ellis weer eens iemand de keel heeft overgesneden, moet dat zonodig op de voorpagina van Time Magazine staan en weegt de New York Times op zaterdagnacht een kilo zwaarder. Terwijl wij alleen maar onze aardappelen willen schillen, of, zoals in Duitsland, de vuile auto’s uit de steden houden, of een boek schrijven over titiaanrood, of… Guy Mortier heeft dat circus in België mee bewerkstelligd, dat weet iedereeen (en hij is ook niet de enige). Wat kon de man anders doen? Zijn tijdschrift op de klippen laten varen?

Ik heb begrip voor die mediamensen, maar ik mag er niet aan denken. Ze representeren een degoutante wereld. Wat moet ik van Tom Waits denken, die 100 euro vraagt voor een toegangskaartje tot zijn krakende stem, Martha, Hold On, Get Behind the Mule, enzovoort? Niets! Ik wil niets denken.

Toch zijn er figuren bij, niet eens droevige figuren, ze zien er bijzonder tevreden uit, die ik haat vanuit de grond van mijn hart (hoewel ik niet kan haten): dat zijn die azijnpissers die de haat verkondigen, die ons tegen elkaar in het harnas jagen, die van ons angstazen maken of, erger nog, cynici. Mensen die ons beletten te slapen, die ons bang maken voor onze buren, die beweren dat ‘wij’ beter zijn dan de ‘anderen’… Mensen die niet weten wie ‘wij’ zijn… Ben ik dan geen ‘Vlaming’? Spreek ik dan geen ‘Vlaams’ zoals zij? Om het kort te houden, want het wordt laat, en het uitgangspunt over de Madonna met Kind van Titiaan was veel aangenamer om stil bij te blijven zitten: als ik zou willen snoeien, en misschien doe ik dat nog wel, dan zou ik veel van die verwenste en vervloekte mensen schrappen, maar wie zeker zou blijven staan in die verdoemde lijst is het Vlaams Belang.

Dat ik nu niet over Melody Nelson heb geschreven en over Jan Decorte en Sigrid Vincks, dat is de schuld van die zwarte heren en die zwarte dame, zo noem ik hen, want ik wil beleefd blijven. Aan alle anderen en zeker aan mijn vrienden en geliefden draag ik de schoonheid van de wereld op. Om even helemaal de sentimentele toer op te gaan: mijn vriend B. ga ik verdomd missen. Als hij weg is zal ik weer mijn goede oude ignorante zelf worden. Maar die verdomde eend moeten we nog eten. De erbij horende wijn is echter al opgedronken. Zoals het hoort. Amen.

A PROPOS DE L’ATALANTE VAN JEAN VIGO

herinneringen,scheepvaart,holderlin,schippers,weemoed,atalante,jean vigo,film,meesterwerk,poezie

Enkele notities naar aanleiding van ‘L’Atalante’ van Jean Vigo. Een van de allermooiste films, met Michel Simon en Dita Parlo. Poëtisch, warm, humoristisch, vol eenvoud. Niets teveel en niets te weinig. Een troost voor de armen, de eenzamen, voor hen die naar verregaande schoonheid verlangen. Toch storend ook voor de tevreden burgers, de hypocrieten, de rijkgeworden parasieten. De film raakt me tevens persoonlijk, met zoveel thema’s uit mijn eigen kinderjaren. De kleine kanalen, de oude sluizen (die nog met de hand werden bediend) en de rust in de omgeving van die sluizen, de zwartrokende schoorstenen van mooie fabrieken, de schippersvrouwen met hun schorten aan, het altijd dicht bij elkaar zijn, wat zo op de zenuwen kan werken maar wat toch ook een gevoel van geborgenheid en veiligheid kan geven. De aantrekkingskracht van de grote stad: Antwerpen, Brussel, Luik, Parijs. Het gevaar dat daar rondwaart, de dreiging van het onbekende. De vreemdelingen die je aan het schrikken brengen, maar die je tegelijk fascineren en je hoofd op hol brengen van verlangen naar een andere wereld, waar het overal naar sinaasappels ruikt. De accordeondeuntjes, via een kier ontsnappend aan de ziel van mislukte dichters. Kun je deze film een ‘aandenken’ noemen, zoals een gedicht van Hölderlin heet? Neen, niet ‘aandenken’, dat is te nadrukkelijk enkelvoud. ‘Gedachtenisssen’ (een woord dat niet bestaat, ik weet het), ‘souvenirs’ aan andere tijden, verre landen, door een kennis of een familielid meegebracht of aan vader geschonken door een oude zeeman of een bevriende schipper, voor bewezen diensten. Het luisteren naar de radio ook: Hilversum, Beograd, Luxemburg, Boekarest. Al de rest: te zien op het grote of het kleine scherm.

ZERO DE CONDUITE: LONG AFTERNOONS

 

centraal,pop,zero,muziek,zero de conduite,playlist,radio

Dit is de playlist van de jongste aflevering (zaterdag 4 februari) van ‘Zero de Conduite’ op radio centraal in Antwerpen:

Long Afternoons – Paul Siebel
Armistice Day – Paul Simon
Julie Through The Glass – Carly Simon
Green Rocky Road – Fred Neil
Your Own Back Yard – Dion DiMucci
Man Of Constant Sorrow – Rod Stewart
Sign On The Window – Melanie
Billy 1 – Bob Dylan
To Beat The Devil- Kris Kristofferson
Seven Black Roses – John Martyn
Fly – Nick Drake
Somebody That I Used To Know – Elliott Smith
Suicide Life – Eels
It Never Fails – Ron Sexsmith
Caleb Meyer – Gillian Welch
Archie’s Funeral (Hold to God’s Unchanging Hand) – Ry Cooder
My Father’s House – Ben Harper
Reno – Bruce Springsteen
Ryan Adams – 29
It Beats 4 U – My Morning Jacket
Burn That Broken Bed – Calexico / Iron & Wine
One Life Away – M. Ward
J’en Connais – Carla Bruni
Could We – Cat Power
Old Time Lovin’ – Al Green
Honest I Do – Aretha Franklin
Mean Old World – Ike & Tina Turner
I’m A Midnight Mover – Wilson Pickettt
Little Green Apples – The Temptations
Windmills Of Your Mind- Barbara Lewis
Here Comes The Sun- Nina Simone
Across the Universe – The Beatles
Green Is The Colour – Pink Floyd
She Smiled Sweetly – The Rolling Stones
These Days – Nico

centraal,pop,zero,muziek,zero de conduite,playlist,radio

ZERO DE CONDUITE: LICHTE EN DONKERE MELANCHOLIE

playlist,radio centraal,zero de conduite,vriendschap,antwerpen,link wray,zero,radio

Hieronder de playlist van mijn radioprogramma Zéro de conduite van vorige zaterdag 7 januari. Radio Centraal was op verplaatsing in een kraakpand aan de Tavernierskaai. Heel gezellig! De sfeer die er heerste riep herinneringen op aan de pionierstijd van 1982. Toch voelde ik me wat eenzaam omdat mijn vriend er niet bij kon zijn vanwege familiale verplichtingen. Maar uiteindelijk biedt deze melancholische muziek veel troost. Soms had ik het gevoel dat goede vrienden en vriendinnen speciaal voor mij deze uit het diepste van hun ziel opgestegen liederen zongen.

Townes Van Zandt – Rex’s Blues
Daniel Lanois – All Fall Down
Karen Dalton – I Love You More Than Words Can Say
Richard and Linda Thompson – Withered And Died
John Fogerty – She Thinks I Still Care
The Youngbloods – All My Dreams Blue
Moby Grape – 8.05
Pete Townshend – There’s A Heartache Following Me
Mamas And Papas – Look Through My Window
The Rolling Stones – Torn And Frayed
Gene Clark – In A Misty Morning
George Harrison – I’d Have You Anytime
Neil Young – Pardon My Heart
Bobbie Gentry – Papa Won’t You Let Me Go To Town With You?
Mark Lanegan – Shilo Town
John Cale – Darling I Need You
Link Wray – La De Da
Link Wray – Be What You Want To
Link Wray – I’m So Glad I’m So Proud
The Lemonheads – It’s All True
Hope Sandoval & The Warm Inventions – On The Low
Judee Sill – Loping Along Thru The Cosmos
Leonard Cohen – Who By Fire
Beach Boys – Till I Die
Walker Brothers – Archangel
Tim Buckley – Happy Time
Steve Miller Band – Seasons
Grass Roots – Where Were You When I Needed You?
Kinks – There’s Too Much On My Mind
Patti Smith – Piss Factory
Kaleidoscope – Pulsating Dream

playlist,radio centraal,zero de conduite,vriendschap,antwerpen,link wray,zero,radio

HARMONIE IN POPMUZIEK

eb roots

En nu op weg naar Antwerpen, voor mijn programma op radio centraal: Zero De Conduite. Een playlist zet ik morgen op flickr, als scan, dan moet ik al die titels hier niet intikken. Het gaat over harmonie, samenzang in de populaire muziek. Doo Wop, Blue Grass, Soul, Beatles, Beach Boys. Stemmen van engelen en duivels.

ONBESCHOFT GEDRAG IN DE MEDIA


derrida

In Voor de dag op Radio 1 hoorde ik een kort interview met Linda Van Den Bosch van de Taalunie. De Taalunie bestaat 25 jaar en er is een onderzoek verschenen over de stand van zaken van het Nederlands. Is er nog een gemeenschappelijke taal voor Nederland en Vlaanderen, of ontwikkelen zich twee aparte talen? Uit het onderzoek blijkt volgens Linda Van De Bosch dat er nog duidelijk sprake is van één zelfde taal voor Nederlanders, Vlamingen én Surinamers. Zowel Nederlanders, Vlamingen als Surinamers zijn trots op hun taal, zo blijkt. Overigens waarderen de Nederlanders het Nederlands zoals het door de Vlamingen wordt gesproken, vooral vanwege de minder agressieve klanken. Ik vond dit allemaal opbeurend nieuws. Ik had dus toch nog een taal, het Nederlands bestond en bestaat nog. Prachtig! Maar, wierp de interviewer tegen, kan dat wel, éénzelfde taal als de culturen zo uiteengroeien: de Vlamingen kijken toch al lang niet meer naar de Nederlandse televisie. Alsof de cultuur alleen op televisie bestaat. Ja, zei mevrouw Van Den Bosch, de cultuur hebben we eigenlijk niet echt onderzocht, alleen maar de taal. De interviewer ging door en vroeg zich af of er nog wel een Taalunie nodig is, als er toch twee verschillende talen bestaan! Dat vroeg hij letterlijk. Linda Van Den Bosch was een moment sprakeloos. Had ze tegen een dove zitten oreren? Een zwakbegaafde? Had ze niet al de hele tijd zitten beweren dat uit het onderzoek blijkt dat het Nederlands onze gemeenschappelijke taal is. Mijn vraag is dan of je als interviewer nog beledigender kunt zijn? Misschien is ons Nederlands dan zachter, de stijl van sommige interviewers van ‘onze’ radio is alleszins lomp, grof en zeer onbeschoft. Overigens wees Jacques Derrida er al een hele tijd geleden op dat de media hoe dan ook geen ruimte en tijd bieden iemand te laten nadenken, te aarzelen, te zwijgen, en een antwoord te geven dat beredeneerd en genuanceerd is. Gelukkig luister is bijna nooit naar de radio, tenzij naar mijn eigen programma (waar ik niemand in interview).

De foto hierboven is niet van de onbeschofterik, maar van Jacques Derrida.

CLIFF RICHARD IN ANTWERPEN

cliff richard

Patje en ik luisteren naar ‘Matamoros Banks’, van Bruce Sringsteen. We proberen een verjaardag te vieren en dat te combineren met een goed radioprogramma maken en veel drinken (cava) en onze zorgen vergeten en vrienden zijn en de emoties, de emoties! We zijn hoe dan ook sublieme mensen, die elkaar ontmoeten op de oever van de Schelde, en praten over champagne en Immanuel Kant en de wereld veroveren met juanitas en margaritas. Old fucking people. Dit toetsenbord is de hel. Patje heeft me een foto gegeven van Cliff Richard, dat was mijn grote held toen ik 10 was en verliefd op juffrouw Marina uit Tongeren. Veel te jong om haar te mogen strelen, om haar te mogen kussen. Handen boven de dekens! Maar Marina heb ik later toch wel toevallig nog eens een keer ontmoet en toen… Like A Rolling Stone…. De beste single die er ooit is gemaakt. Je moet zeggen wat je denkt en de mensen overtuigen van je goede gedachten. Nijinski deed dat al dansend. Dat moet het mooiste zijn: dansen en overtuigen. En daarna gaan slapen zonder verdriet. De emoties krijgen teveel input. Ik moet weer afscheid nemen van Antwerpen met the Lonely Surfer van Jack Nitzsche. Ik wil iedereen bedanken voor het feit dat ze er zijn, Patje, Dédé, Eddy en Rita, Paul en Olga, Didi, Inge, Isabelle en Jan, Jules en Rita, mijn zoon Jesse, Brecht, Bart, Sophie, en door dronkenschap (en oude hersencellen) vergeten vrienden en familieleden. Wie ik vooral wil bedanken is Gerrit, mijn broer en vriend, die geen computer wenst te hebben en dit daarom ook niet kan lezen. Hij heeft me tot tranen toe ontroerd met ongeveer 20 woorden. Overal om me heen droevige ogen en levenslust… Now you know I try.