GRAND CANYON (1993)

agnes, grand canyon 1993

Ik herinner me de dag dat we de Grand Canyon bezochten. Dat was op 15 september 1993. We logeerden in het Monte Vista Hotel in Flagstaff, Arizona. Elke kamer droeg de naam van een filmster; heel toevallig sliepen wij in een vertrek dat genoemd was naar de held uit mijn kinderjaren, Alan Ladd (vooral bekend uit de klassieker van George Stevens: ‘Shane’). Van Flagstaff naar de Grand Canyon is het nog een heel eind. De Nava-Hopi Indianen exploiteren gelukkig een buslijn, zodat het niet veel moeite kost om er te geraken. Een mooie rit door de bossen. En dan kom je daar aan en dan ligt daar uitgestrekt als een wonder die gigantische kloof die je de adem beneemt. Overigens geeft de hoogte je ook al een ijl gevoel in het hoofd. Het valt niet onder woorden te brengen wat er allemaal door je heen gaat als je aan de rand van die afgrond staat, of als je het pad naar de bedding afdaalt. Ik weet nog dat we liters water hebben gedronken en dat we niet helemaal tot beneden geraakt zijn; we moesten op tijd weer boven zijn voor de bus terug naar Flagstaff. Tijdens die terugrit was het al donker. Nu geloof ik helemaal niet in UFO’s, maar die avond zagen wij aan de hemel een zeer vreemd oplichtend voorwerp. Niemand van de Amerikanen in de bus wist wat het was, iedereen was verbaasd en werd er sprakeloos van. Het vliegend voorwerp was vrij lang te zien, zeker een kwartier, het was duidelijk geen vliegtuig of helikopter. We zullen nooit weten wat het dan wel was.

De volgende avond trad Dwight Yoakam in Flagstaff op in het grote stadion, een concert dat ik al evenmin als de Grand Canyon snel zal vergeten. Rechts naast me zat een Indiaan, die me een ongemakkelijk gevoel gaf, vooral omdat hij er zo macho uitzag, met de benen wijd open in zijn zitje, waardoor ik zelf niet veel plaats had. Later, tijdens de pauze, raakte ik met hem aan de praat. Het was een opmerkelijk vriendelijke man, nieuwsgierig naar waar we vandaan kwamen en wat we deden. Zijn vader werkte in het Museum voor Amerikaans-Indiaanse kunst. Hij was een grote fan van Dwight Yoakam. Alle Indianen houden van countrymuziek, zei hij.

 

Foto: Martin Pulaski.

WAAROM IK AFZAG VAN EEN GEVONDEN GEDICHT

warren oates,tirade,gevonden gedicht,tags,seks,encyclopedie,wikipedia,bob dylan,marcel duchamp,film,pop,pisbak

Ik was al begonnen aan een ‘gevonden gedicht’ – in navolging van de pisbak van Marcel Duchamp, maar dan met gevonden woorden – opgedragen aan de seksprentjesknippers, en een tirade tegen de encyclopedieknippers zou daar op volgen… Opeens herinnerde ik mij echter Bob Dylans ‘Just Like Tom Thumb’s Blues’ en de regels:

When you’re lost in the rain in Juarez
And it’s Eastertime too
And your gravity fails
And negativity don’t pull you through…

Ik dacht tegelijk aan de blik in de ogen van acteur Warren Oates, en hoe hij zijn schouders opgetrokken zou hebben bij de aanblik van zoveel onzin. En zo kwam het dat mijn zin in pisbakkenpoëzie en tirades tegen ingebeelde vijanden meteen verdween. Ik ging het toch weer niet hebben over de belachelijkheid van blogs over sexy girls, lingerie, big tits, vibrators en parenclubs?  Ik dacht, waarom zou ik tot vijand verklaren wie het niet waard is. Bovendien hebben die mensen je niets misdaan, jongen, dacht ik, ze willen toch ook maar ‘escapen’, net zoals jij. Want dit is geen prettige wereld. Soms wel natuurlijk, maar daar heb ik het nu even niet over. Laat hen toch rustig bezig zijn en hun zinnen verzetten. Als zij graag prentjes van blote babes uitknippen of de Wikipedia overschrijven dan moeten ze dat maar doen. Zij doen er niemand kwaad mee. Beter dat dan in Irak onschuldige burgers gaan doodschieten of wapens leveren aan de moordenaarsbendes in Darfoer. Nee, zoals ik een paar dagen geleden al schreef, ik moet opnieuw beginnen. Mijn ‘onschuld’ terugvinden en alle bijkomstigheden, alles wat me van mijn pad doet afwijken, terzijde schuiven. Mijn leven is al moeilijk genoeg, ik moet het nog niet verergeren door mij onnodige vijanden op de hals te halen. Of door dingen te schrijven die ondoordacht en ongemeend zijn.

DE VOGELS VAN CADAQUES

the birds of cadaques I

Tijdens een wandeling in de omgeving van Cadaqués in Catalonia in 1996 – al 11 jaar geleden, hoe de tijd vliegt! – werd ik verrast door deze massa opvliegende en weer neerstrijkende vogels. Het was, zoals iemand in een commentaar op flickr schrijft, inderdaad alsof het vogels regende. Ik denk dat ik nogal wat gezien heb in mijn leven, waaronder drakenbomen, Grand Canyon, garnaalvissers te paard, the Rolling Stones in 1972 (met Mick Taylor), the Byrds, de ogen van mijn zoon en zijn kleine handjes en de huid van mijn geliefde. Zelden echter werd wat ik voor het gemak mijn ziel noem dieper geraakt. Het is een beetje zoals de imaginaire klok in de parabel hieronder.

In Port Lligat, een gehucht van Cadaqués, waar Salvador Dali een groot deel van zijn leven doorbracht, was toen nog geen museum. Je kon gewoon naar het huis wandelen en door een deur naar binnen kijken, maar veel zag je niet. Vlakbij in een winkeltje kon je een mapje kopen met foto’s in bizarre kleuren van het interieur van Dali’s huis, van datgene wat je door de deur niet kon zien. Die beelden volstonden om je nieuwsgierigheid te bevredigen. Een bewonderaar van Dali ben ik alleen geweest in de zomer van 1968. Een bevlieging, meer niet.

Foto: Martin Pulaski

BEGIN OPNIEUW

spoleto 2007

Een klok begon te luiden, alleen in zijn vermoeide hoofd of ook ergens buiten, in het dorp, dat wist hij niet. Zacht luidde de klok, niet onheilspellend, niet alle andere geluiden wegdrukkend, niet als donderslag of gebrul van een onzichtbare reus. Licht als een zilveren lepel in een theekopje, waarin jasmijnthee langzaam afkoelt.

De laatste woorden meende hij door hem geschreven. Gedaan, niet langer zijn versleten taal, met een groot gebrek aan precieze woorden! En geen mens die nog iets verstaat. En geen mens die nog begrijpt.

Maar november, dit stille geruis van afwachtende bomen, had hem uit zijn dwaze berusting wakker geschud. Zijn lichaam was licht geworden en de wereld trilde opnieuw in zijn handen. En terwijl hij voortwandelde bleef het gelui van de klok nazinderen. Bleef nazinderen in zijn hoofd.

Hij bleef staan bij een koude, donkergroene rivier. Begin opnieuw, schreef het water. Begin opnieuw schreef hij daarna, met zijn vingers nog koud, weer aan het werk in zijn kamer.

Foto: Martin Pulaski, Spoleto, 2007

 

ENKELE VORMEN VAN PSYCHOTISCHE ANGST

 

hysterie

Verzwelging, opslokking, verdrinking.

Iemand kan het gevoel hebben opgeslokt te worden door degene die hem liefheeft of die hem gewoon maar ziet.

Ontploffing.

Iemand voelt zich als een vacuüm. De realiteit is de achtervolger die het vacuüm kan opvullen en doen ontploffen.

Verstening.

De angst voor de mogelijkheid te veranderen in steen, in een dood ding, in een automaat.
Depersonalisatie (sluit nauw aan bij het vorige).
Iemand wordt behandeld als een ‘het’, een ding zonder gevoelens. Wordt bedreigd met de mogelijkheid een ding te worden in de wereld van de andere, zonder leven voor zichzelf.

Lees hiervoor Ronald Laing, The Divided Self en de filosofische werken van Sartre.

KORTE BRIEF OVER STIJL

the trial 2

De ambtenaar in kwestie zit niet te schrijven maar te rekenen. Wel is het waar dat niet ver van het blonde meisje haar rechterhand een blocnote ligt, met pen erbij… Wat ik daar ontwaar zou wel eens geschrift kunnen zijn, een briefje misschien, tijdens een verloren moment aan het mooie ministerpapier toevertrouwd. Zeker zullen we het nooit weten, want het is in lang vervlogen tijden gebeurd, toen de kantoorwanden nog het zalige geluid van ratelende machines weerkaatsten. Je ziet: de rijmdwang speelt ook mij soms parten. Al probeer ik de laatste jaren Spartaans te zijn, een aparte stijl, een van nietszeggendheid, uit te vinden, een beetje zoals Kafka in zijn laatste notities, maar dan wel met meer goesting. Misschien moet ik mij tot de doctoren wenden om een andere richting in te slaan en het stromen van de Ganges in mij te bevorderen. Maar op wat moet ik rijmen? Op mezelf, op mijn vrienden, op jou? Of op de hele wereld, ‘which is going insane’? Je bedrevenheid (waar je naar verwijst) is onbetwistbaar, maar ik zie je vooral gedreven door goede demonen; misschien dat ik de boze duivels niet wens te zien. Geen ‘double bind’ voor mij. Maar dat is gemakkelijker gezegd dan verzwegen.

 

Illustratie: uit ‘The Trial’ van Orson Welles.