TERUG UIT ANDALOUSIE

IMG_2076

Weer thuis. Terug uit het land waar de sinaasappels bloeien. De spannende avonturen die ik in Andalusië heb beleefd, kan ik nog niet uit de doeken doen. Later misschien? Nu ben ik moe, moe, moe. Moe van die avonturen natuurlijk (voornamelijk luisteren, praten, eten, drinken, weinig slapen), moe van ritten met taxi’s, wachten in luchthavens, turbulente vluchten, club sandwiches en Heineken pils, late aankomsten, Brussels by night en koffers uitpakken. Andalusië is een betoverende regio, vriendelijk en gastvrij, met een geschiedenis die wellicht nog rijker is dan de onze, en, belangrijkst van al, de mooiste vrouwen van de wereld. Maar wat hebben die Spanjaarden – of alleen maar de Andalusiërs? – een slechte smaak op gebied van populaire muziek! Hun verteltalent is dan weer ongeëvenaard; als ik in hun gezelschap ben schaam ik me telkens weer om mijn schraalheid. Ik ken geen enkel verhaal, tenzij dat ene, narcistische, het mijne. Wat dat betreft lijk ik op Rousseau en Montaigne. Maar dan zonder hun uitzonderlijke, bijna bovenmenselijke begaafdheid en gracieuze stijl, zonder hun grote geest.

Hoe zoet en leerrijk een reis ook is, het is nog zoeter om weer thuis te komen, bij de geliefde, en bij de boeken en de muziek. “Gee, it’s great to be back home!”

Foto: Martin Pulaski, Afscheid van Jaén, Andalusië

VERTREK NAAR JAEN

Morgen om kwart voor vijf op. Dat wordt moeilijk, vooral omdat ik moeilijk vroeg in bed kan en tot op het allerlaatste moment (maar wanneer is dat precies?) nog allerlei ‘belangrijke’ dingen wil doen.
Ik vertrek naar Jaén, een kleine en kennelijk toeristisch weinig aantrekkelijke stad in Andalousië. Het is een studiereis met wat in het officiële jargon een delegatie van de Vlaamse Gemeenschap wordt genoemd. Ik ga er met een groep jonge mensen bekijken hoe het met de jeugdhuizen in de provincie Jaén is gesteld. We zullen er ongetwijfeld veel mensen ontmoeten, ambtenaren en gewone stervelingen. (Ach, ambtenaren zijn natuurlijk ook gewone stervelingen.) Om 7 uur vertrekt het vliegtuig naar Madrid, daar moeten we twee uur wachten, dan vliegen we verder naar Granada en vandaar gaan we met de taxi naar het honderd kilometer noordelijker gelegen Jaén. De volgende dagen bezoeken we een aantal stadjes en dorpen en hun jeugdhuizen: Torredelcampo, Porcuna, Arjona, Baeza en Alcala La Real. Volgende zondag keren we terug via Granada en Madrid.

Ik betwijfel dat ik tijdens die drukke week iets zal kunnen posten, als we al een internetaansluiting vinden. Maar die schade haal ik dan wel in vanaf Allerheiligen. Misschien zal ik veel te vertellen hebben.
Mochten de mensen ginds mij tegenvallen heb ik nog altijd Het boek der rusteloosheid van Pessoa en TC Boyle’s The Inner Circle, een roman die zich afspeelt in het milieu van Dr. Alfred Kinsey. Bovendien heb ik mijn ipod volgestopt met mijn uitverkoren muziek. De nieuwe cd’s van Shelby Lynne, My Morning Jacket, Ryan Adams en Calexico staan erop. Maar jullie kennen mijn muzikale voorkeur al… Natuurlijk ontbreken Bob Dylan en Betty Lavette ook niet.

Afscheid nemen valt me altijd moeilijk. Ook nu weer. Maar het moet, en daarom maak ik van deze de laatste zin. Voorlopig.

BETTYE LAVETTE : I’VE GOT MY OWN HELL TO RAISE

BETTYE LAVETTE 3

Je weet het al of je weet het nog niet of het maakt je niet uit: op de dag van alle heiligen treedt Bob Dylan op in Vorst. Maar wat je misschien nog niet weet en wat je misschien wel interesseert is dat Bettye Lavette, de meest miskende queen van de soul, op de dag van alle zielen, alle zielen jongens en meisjes!, optreedt in de AB club, voor 10 euro. Nog nooit van Bettye Lavette gehoord? Geloof me dan op mijn woord: het is een buitengewone soulzangeres, die zichzelf trouw is gebleven, die zich niet heeft laten kapot maken door pooiers, drank, drugs, geld en platenmaatschappijen (zoals bijvoorbeeld Aretha Franklin) en die nu pas eigenlijk de kans krijgt om echte platen te maken en ze ook uit te brengen. Hieronder citeer ik een tekst van He Made A Woman Out Of Me, een song geschreven door Burch/Hill en een ‘moderne’ kitchensink versie van The Taming Of the Shrew en in de jaren zestig net geen hit voor Bettye Lavette. Bobbie Gentry coverde het lied, en het werd ook gebruikt in de soundtrack van Alamo Bay in een productie van Ry Cooder. In dat laatste geval ging het om een schuchtere maar moedige, zeer blanke, en enigszins perverse versie door de actrice Amy Madigan. De uitvoering van Bettye Lavette werd echter nooit overtroffen. Ivo Van Hove had ze kunnen gebruiken in zijn bewerking van Het temmen van de feeks (waar wel een prachtig Cheree van Suicide in werd gebruikt).

He made a woman out of me

I was born on a levy
A little bit south of Montgomery
Mama worked in the big house
And daddy he worked for the County
I never had no learnin’
Until I turned 16
When Joe Henry come up the river, yonder
Law, made a woman out of me
Lord, he made a woman outta me
I used to tease Joe Henry
Guess it served me right
Wasn’t long till he left me
Crying out in the night
Joe Henry had his say
He wouldn’t set me free
I fear to tell everybody
That the man made a woman outta me
Lord, he made a woman outta me
When I think back to that day
So long ago
I get a little feelin’ on my mind
Although it hurt me
There’s one thing I know
When he left, he left him a woman behind
When I meet another young man
Wantin’ to love and run
My mind goes back to Joe Henry James
And a heck of a job he done
Ain’t no other man let me down
You see I been set free
Ever since way back yonder
When Joe made a woman outta me
Lord, he made a woman outta me
Lord, he made a woman outta me
Joe made a woman outta me
Lord, he made a woman outta me
Joe made a woman outta me
Lord, he made a woman outta me

IVO VAN HOVE TEMT DE FEEKSEN!

het temmen van de feeks

Gisteren zag ik een verbluffende opvoering van De getemde feeks (of Het temmen van de feeks) door Toneelgroep Amsterdam. Ivo van Hove is een visionair, pervers en uitdagend regisseur. Shakespeare’s komedie was niet echt komisch, hoewel ik vaak heb gelachen, vooral bij situaties waar het ‘normale’ abnormaal werd genoemd, en het abnormale – bijvoorbeeld het hooliganisme – tot norm verheven. Het fijne stijlmiddel van de omkering! Ik heb ook hard gelachen met de zakenman Baptista Minola (Hugo Koolschijn, een schitterend acteur) toen die zelf in de lach schoot. Hans Kesting als Petruchio is weergaloos. Halina Reijn als Katarina, de feeks die moet worden getemd en Karina Smulders, als haar ‘brave’ zus Bianca lijken met plezier hun perverse en tegendraadse rollen te vertolken. Ze schrikken voor niets terug, niet om in een koelkast te kruipen, niet om zich voor een zaal bejaarde Rotary-leden te ‘laten’ neuken, niet om op een tafel te gaan staan en daar te pissen, niet om – ergste feit van de hele voorstelling volgens De Standaard – een werkelijk ontroerend pleidooi te houden voor de onderdanigheid van de vrouw. Waarom vinden sommigen dit zo erg? Dat is gewoon The Taming Of the Shrew: de vrouw wordt haar plaats gewezen, uiteindelijk is ze getemd en geeft ze toe dat ondergeschiktheid en gehoorzaamheid aan de man de natuurlijke toestand is. Dat staat zo in het stuk. Betekent dat ook dat Halina Reijn en Ivo van Hove dat vinden? Dat weet ik niet en dat maakt me niets uit. Ik weet wel dat Halina Reijn op een tafel heeft staan pissen. Dat lijkt me niet echt onderdanig. Dat is gewoon polymorf pervers. Het stuk was na twee uur al gedaan en kreeg helaas geen staande ovatie. De bejaarde leden van de Rotary club hebben nog tot een stuk in de nacht schuimwijn en bier staan drinken. Ze hadden nette pakken aan, geen hooligan-kostuums. Wij hebben zelf schuimwijn en bier staan drinken en hebben de bejaarde leden van de Rotary club goed in de gaten gehouden. We voelden ons zeer jong. Tot deze morgen de wekker begon te rinkelen.

Foto: Het temmen van de feeks, © Chris Van den Burght

VERNIETIGING EN ZELFVERNIETIGING

gauguin,muziek,neil young,pessimisme,ecologie,vernietiging,zelfvernietiging,pop,popcultuur

De orkanen blijven komen. Westerse excellentie. Wij vernietigen onszelf bijzonder graag met precisie. Hoe meer we ons met techniek omringen hoe ongelukkiger en hulpelozer we worden. We vernietigen niet alleen onszelf maar ook de aarde die ons heeft voortgebracht, en de dieren die ons vooraf gingen en waaruit we ontstaan zijn. Had Gauguin dan toch gelijk: best van al de ‘wildernis’ en zo ver mogelijk van de beschaving weg leven en sterven? Of zoals Neil Young nu zingt: bury me on the prairie. Neil Young zingt dat lied op een cd en een dvd, technische hulpmiddelen die ons de das omdoen, de nek omwringen, de adem benemen. Neen, ik ben in geen goede stemming. De goede vibraties vullen niet langer de ether. Welke remedies voor deze weltschmerz? Opium, morfine, ether, spinazie? Of toch nog een keer het utopische ‘After The Goldrush’ beluisteren?

WESTERSE INVLOED

Sophocles, Heraclitus, Van Eyck, Bosch, Vermeer, Bach, Velasquez, Montaigne, Shakespeare, Goya, Hölderlin, Flaubert, Nietzsche, Schubert, Schumann, Kafka, Proust, Musil, Debussy, Ravel, Bartok, Robert Johnson, Hank Williams, Jean Renoir, Fritz Lang, John Ford, Luchino Visconti, Ingmar Bergman, Elvis Presley, Martin Scorsese, Bob Dylan.

POSTMODERNE HERFSTSONATE

gitaarspelen 2005

De mooie dagen hebben we gehad. De moeilijke weken en maanden ook. De herfst is er: paddenstoelen, rode wijn, kastanjes, en druk druk druk. Voor velen zal het een heerlijke zomer zijn geweest, maar voor velen ook niet. Ik denk nu aan de mensen die getroffen werden door orkanen en aardbevingen of ten prooi vielen aan zware ziektes en geweld. Het verhaal van de gelukkigen wordt niet verteld. Zij hebben met hun bootjes op een kalme zee gevaren en zijn veilig teruggekeerd naar de thuishaven.
Zelf mag ik niet klagen. Er is mij niets tragisch overkomen. Maar allerlei echte of vermoede kwalen hebben mij vaak verhinderd van het leven te genieten, of zelfs alleen nog maar mensen te ontmoeten. Ik heb wel veel ontmoetingen gehad met artsen allerhande. Gisteren nog was ik te gast bij een cardioloog. Een van de vriendelijkste mensen die ik ooit heb ontmoet, maar ik was er niet op de koffie of om over boeken te praten. Ik moest onderzocht worden. Ik geloof niet dat ik ooit zo zorgvuldig ben nagekeken. De dokter zei dat ik een moedige man ben! Waarom? Omdat ik zo heb zitten trappen en duwen en hijgen op die fiets. Ik ben er nog altijd zeer moe van. Maar met mijn hart is er niets mis, dat is nu duidelijk, daar moet ik me geen zorgen meer over maken. Ik mag fietsen, lopen, zwemmen, dansen… Maar wijn en koffie moet ik achterwege laten. En ik moet veel slapen, dat schijnt gezond te zijn. De dokter zei dat er niets mis is met mijn hartsaangelegenheden. Mijn duivel verschuilt zich in mijn darmen, het is een duivel die mijn ziel in leven heeft geroepen. Een zware last die ik tors, sporen uit het verleden, moedeloosheid, slapheid, berusting… Gebrek aan zelfvertrouwen. Ja, dat is mijn grote kwaal: gebrek aan zelfvertrouwen. En een cardioloog moet me dat zeggen, terwijl ik al een tweetal psychoanalyses achter de rug heb, die telkens jaren hebben aangesleept!

Neen, ik ben een gezonde man, behalve dat hoesten natuurlijk. Maar genoeg daarover. Er spoken Spaanse woorden in mijn hoofd. Ik ben nog maar net terug uit de Spaanse les, hier in Anderlecht. Veel heb ik nog niet geleerd, maar het zal zeker de moeite lonen. Als een mens dingen bijleert is hij tevreden. Spaans is ook niet zo maar gekozen, uit verveling of iets dergelijks. Ik vind het een mooie taal, ik houd van de Spaanse cultuur, Borges en Lorca horen bij mijn favoriete schrijvers en ik ga ook vaak naar Spanje en naar La Palma.

Wat hebben we toch weinig tijd. Ik wil films zien, naar het theater, allerlei dingen schrijven, vrienden ontmoeten, lezen, muziek beluisteren. De voorbije weken heb ik maar enkele cd’s beluisterd: No Direction Home en The Gaslight Tapes van Bob Dylan, Laura Veirs, Neko Case en vooral Ryan Adams, die met Jacksonville City Lights, wellicht zijn beste plaat heeft gemaakt.

Ik heb veel tijd besteed aan de flickrvrienden. De verwante zielen in cyberspace. Hoewel het geen echte contacten zijn, bieden de woorden van sommige van deze mensen me toch vaak veel troost. Bij sommigen heb ik het gevoel dat ik ze al jaren ken. Het is wel een verslaving geworden, waar mijn sociaal leven en mijn huwelijk onder lijden. En zo komt het ook dat ik veel te weinig slaap en zelfs de lokroep van seks me niet altijd meer als sirenenzang in de oren klinkt. Maar nu moet ik echt in bed. Volgende maandag vertrek ik naar Jaén, en dan moet ik genezen en uitgerust zijn, zodat ik daar in het verre Andalousië niet de impressie nalaat dat wij Belgen slappelingen zijn, altijd moe, lusteloos, besluiteloos en met een ziekelijk gebrek aan zelfvertrouwen.

Toch nog dit: luister eens naar Me and the Devil Blues van Robert Johnson.

Foto: Zelfportret, 2005